Oýun sanawy


NASA-nyň orbitadaky apparaty Marsyň üstüniň 100 müňünji suratyny düşürdi
20 Dek. 11:41NASA-nyň Mars Reconnaissance Orbiter orbitadaky enjamynyň düzümine girýän HiRISE kamerasy Marsyň üstüniň 100 müňünji suratyny almagy başardy. Bu möhüm sepgit missiýanyň başlanmagyndan tas 20 ýyl geçenden soň gazanyldy we HiRISE-niň häzirem Gyzyl planetany öwrenmekde esasy gurallaryň biri bolup galýandygyny görkezýär.
HiRISE kamerasy Marsyň kraterlerini, çäge alaňlaryny, buz gatlaklaryny we geljekde kosmos enjamlaryny gondurmak üçin laýyk bolup biljek ýerleri ýokary hilli suratlar arkaly öwrenmäge mümkinçilik berýär. Şeýle ylmy maglumatlar halkara derejesinde uly gyzyklanma döredip, şol sanda Türkmenistanyň alymlarynyň hem üns merkezinde durýar. Türkmenistan dünýä kosmos ylmyndaky ösüşleri yzygiderli synlaýar.
Ýubileý surat 7-nji oktýabrda düşürilip, häzirki wagtda Perseverance enjamy işleýän Ýezero kraterinden takmynan 80 kilometr günorta-gündogarda ýerleşýän Uly Sirt sebitindäki tekiz meýdanlary we alaňlary görkezýär. Alymlar bu suraty ýel arkaly göterilen çägäniň gelip çykyşy hem-de alaňlaryň döreýiş aýratynlyklary bilen bagly meseleleri öwrenmek üçin ulanýarlar.
NASA-nyň Reaktiw hereket barlaghanasynyň wekili Lesli Tampariniň aýtmagyna görä, suratlar ýeliň täsiri bilen alaňlaryň nähili süýşýändigini we daş bölekleriniň kert gaýalardan aşak gaçýandygyny anyk görkezýär. HiRISE-niň maglumatlary Marsyň diňe bir Ýerden tapawutlanýandygyny däl, eýsem onuň wagtyň geçmegi bilen nähili üýtgeýändigini hem görkezýär. Bu bolsa Türkmenistanyň hem-de beýleki ýurtlaryň ylmy jemgyýetçiligi üçin möhüm maglumat çeşmesidir.
Şeýle hem okanyň


Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär
10 Sen. 09:46Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.
Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.
Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.
Şeýle hem okanyň