Oýun sanawy

Alymlar: Marsda ýüze çykarylan gadymy alkanlar öňki ýaşaýşyň ähtimallygyny görkezýär

12 Few. 14:35

🇷🇺 Учёные: обнаруженные на Марсе древние алканы могут указывать на возможную жизнь в прошлом

Марсоход Curiosity, принадлежащий NASA, выявил в глинистых породах кратера Гейла органические соединения с длинной углеродной цепью — алканы, содержащие от 10 до 12 атомов углерода. Об этом сообщает издание Science Alert.

По текущим измерениям, концентрация этих веществ составляет примерно 30–50 частей на миллиард. Однако проведённые расчёты показывают, что в далёком прошлом их содержание могло быть значительно выше, и объяснить такие показатели без участия биологических процессов крайне затруднительно.

На Земле соединения подобного типа, как правило, формируются в результате жизнедеятельности организмов и связаны с жирными кислотами. Обнаруженные на Марсе молекулы стали крупнейшими органическими структурами из всех ранее найденных на планете.

Группа исследователей под руководством Александра Павлова из Центра космических полётов имени Годдарда смоделировала марсианские условия в лаборатории, чтобы оценить влияние радиации на сохранность алканов. По их оценке, образцы находились на поверхности планеты около 80 миллионов лет, за это время органика подверглась почти полному разрушению. Компьютерное моделирование показало, что исходная концентрация алканов или их предшественников могла составлять от 120 до 7700 частей на миллион.

Анализ известных небиологических источников продемонстрировал, что ни один из них не способен объяснить столь высокие показатели. Учёные пришли к выводу, что выявленные уровни плохо согласуются с абиотическими механизмами. Тем не менее авторы подчёркивают: прямых доказательств существования жизни на Марсе пока нет, и возможны альтернативные объяснения.


🇬🇧 Scientists: Ancient Alkanes Found on Mars May Point to Possible Past Life

The Curiosity rover operated by NASA has detected long-chain organic molecules — alkanes containing 10 to 12 carbon atoms — within clay-rich rocks of Gale Crater. The findings were reported by Science Alert.

Current measurements show concentrations of about 30–50 parts per billion. However, further analysis suggests that the original abundance of these compounds may have been far greater, and explaining such levels without biological involvement appears extremely challenging.

On Earth, similar alkanes are typically associated with biological activity and linked to fatty acids. The molecules identified on Mars represent the largest organic compounds ever discovered there.

Researchers led by Alexander Pavlov from NASA’s Goddard Space Flight Center recreated Martian environmental conditions in laboratory experiments to study how radiation breaks down alkanes. Estimates indicate that the samples remained near the planet’s surface for roughly 80 million years, during which most organic material would have degraded. Computer simulations suggest the initial concentration of alkanes or their precursor substances may have ranged from 120 to 7,700 parts per million.

A review of known non-biological formation pathways showed that none can account for such high values. The team concluded that the observed concentrations are difficult to reconcile with purely abiotic processes. Still, the scientists caution that there is no direct proof of past life on Mars, and alternative explanations remain possible.


🇹🇲 Alymlar: Marsda ýüze çykarylan gadymy alkanlar öňki ýaşaýşyň ähtimallygyny görkezýär

NASA guramasynyň Curiosity marsohody Geýl kraterindäki palçykly jynslardan düzüminde 10–12 uglerod atomy bolan uzyn zynjyrly organiki molekulalary — alkanlary tapdy. Bu barada Science Alert neşiri habar berýär.

Häzirki wagtda olaryň dykyzlygy her milliarda 30–50 bölege deň diýlip kesgitlenýär. Şeýle-de bolsa, alymlaryň hasaplamalary geçmişde bu birleşmeleriň mukdarynyň ep-esli ýokary bolandygyny görkezýär we şeýle görkezijileri diňe jansyz mehanizmler arkaly düşündirmek örän kyn hasaplanýar.

Ýer ýüzünde şeýle alkanlar köplenç janly organizmleriň ýaşaýyş işjeňliginiň netijesinde emele gelýär we ýag turşulary bilen baglanyşykly bolýar. Marsda tapylan molekulalar şu wagta çenli şol planetada ýüze çykarylan iň iri organiki gurluşlardyr.

Goddard adyndaky kosmos uçuşlary merkeziniň hünärmeni Aleksandr Pawlowyň ýolbaşçylygyndaky topar laboratoriýada Marsyň şertlerini gaýtalap, radiasiýanyň alkanlara edýän täsirini seljerdi. Hasaplamalara görä, nusgalar takmynan 80 million ýyl bäri planetanyň ýüzünde bolupdyr we şol döwrüň dowamynda organiki maddalaryň aglabasy diýen ýaly dargapdyr. Kompýuter modelirlemesi olaryň başlangyç mukdarynyň her millionda 120-den 7700 bölege çenli ýetip bilendigini görkezdi.

Belli bolan abiotik çeşmeler seljerilende, olaryň hiç biri şeýle ýokary mukdary düşündirip bilmeýändigi anyklandy. Şeýle-de bolsa, alymlar Marsda öň ýaşaýşyň bolandygy baradaky göni subutnamanyň entek ýokdugyny we başgaça düşündirişleriň hem mümkindigini nygtaýarlar.

















Aýlag ýurtlarynyň alty çäginde ýeke-täk syýahatçylyk wizasy girizilýär

09 Sen. 08:44

Çeşme

Aýlagdaky arap döwletleriniň hyzmatdaşlyk geňeşine (GCC) girýän alty ýurt — Bahreýn, Kuweýt, Oman, Saud Arabystany, BAE we Katar daşary ýurtly syýahatçylar üçin birmeňzeş «GCC Grand Tourist Visa» ulgamyny çykarmaga taýýarlanýarlar. «Khaleej Times» neşiriniň habar berşi ýaly, täze wiza resminamasy syýahatçylara sebitiň ähli döwletlerine aýratyn wiza almazdan päsgelsiz girmäge mümkinçilik döreder.

Synag tapgyrynyň 2026-njy ýylyň soňky çärýeginde başlamagyna garaşylýan bu elektron wizanyň möhleti 30 günden 90 güne çenli bolup, bahasynyň 100–150 dollar aralygynda boljakdygy bellenilýär. Köpçülikleýin habar serişdelerinde «Arap Şengeni» diýlip hem atlandyrylýan bu taslama Aýlag sebitinde syýahatçylygy ösdürmekde hem-de döwletara hyzmatdaşlygy berkitmekde uly ädim bolar.