Oýun sanawy


Manhattanyň ululygyndaky kometa halkara astronomlaryň ünsüni çekdi
25 Okt. 13:4731/ATLAS atly kometa Manhattanyň ululygyna barabar bolup, takmynan 33 milliard tonna agramda, halkara astronomiki gözlegleriň merkezinde durýar. Garward uniwersitetiniň alymy Awi Löb-iň maglumatlaryna görä, bu obje öňki gözlenilen ulduzara bedenlerden has uly bolup, şular ýaly kometalaryň massasyndan azyndan müň esse köp.
Alym 31/ATLAS kometasynda birnäçe adaty däl aýratynlyklary belledi. Hususan-da, kometa antihuwus görkezýär — zarralaryň akymy Günä tarap ugrukdyrylýar, adatdaky kometalara ters gelýär. Şeýle hem, demirsiz nikel çykarylyşy hasaba alyndy, bu görnüşdeki kosmos objeleri üçin seýrek hadysa.
Kometa gravitasiýa däl tizlenme hem görkezýär we onuň ýolugşygy Gün sistemasynyň birnäçe planetalaryna, şol sanda Jupiter, Wenera we Mars bilen ýakynlaşmagy mümkin. NASA howp barada beýanat bermese-de, Halkara asteroid duýduryş ulgamy (IAWN) objekti gözegçilik astyna aldy. Gözegçilik 2025-nji ýylyň 27-nji noýabryndan 2026-njy ýylyň 27-nji ýanwaryna çenli dowam eder.
Awi Löb halkara jemgyýetini kometany üns bilen yzarlamaga we mümkin bolan garaşylmadyk hadysalara taýýarlykly bolmaga çagyrdy.
Şeýle hem okanyň


Finlýandiýada «Google» kompaniýasynyň maglumat merkezini gurmak üçin tokaýyň çapylmagy eko-şertleri bozup, möjekleriň ilatly ýerlere gelmegine sebäp boldy
Bugün 06:16Finlýandiýanyň Otanmýaki obasynda we Muhoz şäheriniň golaýynda «Google» kompaniýasynyň täze maglumat merkezlerini gurmak maksady bilen tokaý meýdanlarynyň köp möçberde arassalanmagy ýabany haýwanlaryň tebigy ýaşaýyş gurşawyny bozdy. Finlýandiýanyň Tebigaty goramak birleşiginiň ekologiýa hünärmenleriniň maglumatlaryna görä, Otanmýakide 150 müňe golaý, Muhozda bolsa 250 müň töweregi agaç çapyl typ, 330 gektar tokaý meýdany düýpli arassalandy. Tebigy mekanyndan mahrum bolan möjekleriň ilatly ýerlere çozmagy we gurluşyk meýdançalaryndan akýan hapa suwlaryň local derýalara guýmalaşmagy ýerli ýaşaýjylaryň arasynda uly alada döretdi.
Bu giň göwrümli tokaý arassalamak işleri taslamanyň daşky gurşawa ýetirjek täsirine hökmany baha bermek işleri doly tamamlanmazdan öň bikanun amala aşyryldy. Ýurduň gözegçilik edarasynyň duýduryşyndan soň gurluşyk işleri wagtlaýyn togtadyldy, «Google-yň» Finlýandiýadaky ýolbaşçysy Antti Ýarwinen bolsa bolup geçen ýagdaý üçin resmi taýdan ötünç sorap, kanunçylyk talaplaryny berjaý etmäge taýýardyklaryny bildirdi. Kompaniýa ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak üçin 130 gektar meýdana täze agaç nahallaryny oturtmagy wada beren hem bolsa, ekologlar we 93 müňden gowrak gol çeken ýerli ýaşaýjylar muny ýeterlik däl diýip hasaplaýarlar.
Bellenilmeli z zat, bu iki gurluşyk meýdançasy «Google» kompaniýasynyň emeli aň infrastrukturasyny ösdürmäge gönükdirilen, umumy bahasy 13 milliard ýewro deň bolan mega-taslamasynyň bir bölegidir. Finlýandiýanyň hökümeti we Premýer-ministr Petteri Orpo bu iri maýa goýumlary goldan hem bolsalar, tokaýlaryň bikanun çapylmagyny berk condemned etdiler. Häzirki wagtda arzan energiýa we salkyn howa şertleri sebäpli Finlýandiýada maglumat merkezlerini gurmak boýunça 145 sany täze taslama seredilýär, emma bu waka tehnologiýa ägirtleriniň daşky gurşawa ýetirýän täsirine gözegçiligi güýçlendirmegiň zerurdygyny ýene bir gezek subut etdi.
Şeýle hem okanyň