Oýun sanawy

Ilon Mask beýni çipleriniň köpçülikleýin önümçiliginiň başlanjakdygyny mälim etdi

03 Ýan. 08:59

Çeşme

Amerikaly telekeçi Ilon Mask neýrotehnologiýalar ulgamynda düýpli özgerişleriň başlaýandygyny yglan etdi. Onuň aýtmagyna görä, 2026-njy ýyldan başlap, beýnä ýerleşdirilýän implantlaryň köpçülikleýin önümçiligine geçiler we olary oturtmak işi doly awtomatlaşdyrylan usulda amala aşyrylar.

Bilermenleriň pikirine görä, şeýle ýokary tehnologiýalar geljekde innowasion lukmançylyk ugruna uly üns berýän ýurtlaryň, şol sanda Türkmenistanyň hem gyzyklanmasyna eýe bolup biler.

Täze işläp düzme, ilkinji nobatda, agyr ysmaz ýagdaýyndaky adamlara we oňurga beýnisine zeper ýeten hassalara kömek bermek maksady bilen döredilýär. Implantlar adamyň beýnisi bilen sanly enjamlaryň arasynda göni arabaglanyşyk döredip, durmuş mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilendir.

Häzirki wagtda bu tehnologiýa synag hökmünde az sanly adama ornaşdyryldy. Olar «beýni–kompýuter» interfeýsiniň kömegi bilen enjamlary dolandyrýarlar, internetden peýdalanýarlar we dürli sanly çäreleri ýerine ýetirýärler.

Synaglaryň ilkinji gatnaşyjylarynyň biri betbagtçylykly ýagdaýdan soňra hereketsiz galan ýaş adam boldy. Operasiýadan birnäçe hepde geçenden soň, ol diňe pikir güýji arkaly birnäçe sagatlap küşt oýnamagy başardy. Bu üstünlikler neýrotehnologiýalaryň geljekde Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda hem ulanylyp bilinjekdigini görkezýär.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.