Oýun sanawy


Günüň üstünde iň ýokary kategorigasýa degişli bolan X1.1 synply güýçli partlama hadysasy hasaba alyndy. Gün astronomiýasy laboratoriýalarynyň maglumatlaryna görä, bu kosmos hadysasynyň netijesinde älem giňişligine zyňylan ägirt uly plazma buludy 2-3-nji iýul aralygynda biziň planetamyza gelip ýeter. Garaşylýan bu hadysa 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri hasaba alynmaly iň güýçli we iň uly göwrümli geomagnit tupany bolar diýlip çaklanylýar.
Ylmy barlagçylaryň bellemegine görä, bu partlama özüniň iň ýokary X synpyna degişlidigine garamazdan, intensiwligi boýunça ortaça güýçli hasaplanýar. Degişli ölçeglere laýyklykda, onuň güýji X synpynyň iň aşaky çäginden diňe 10% ýokary boldy. Şeýle-de anyklanan maglumatlar bu energetik sarsgynyň esasy çeşmesiniň Günüň iň uly işjeň zolagy bolan 4478-nji sebit däl-de, eýsem onuň golaýynda ýerleşýän 4475-nji işjeňlik merkezi bolandygyny görkezdi.
Laboratoriýanyň bilermenleri bu hadysanyň emele gelen ýerindäki Gün tegmilleriniň toparynyň has kiçidigini anykladylar. Günüň görünýän diskiniň merkezinde, göni Ýeriň garşysynda emele gelen bu merkez häzirki wagtda kosmos giňişligine goýberilýän ägirt uly energiýanyň täsirinden ilkinji bolup sarsylan bölek hökmünde häsiýetlendirilýär. Şol bir wagtda esasy iri sebit hem öz töweregindäki umumy energetik ýagdaýy doly kontrollygynda saklamagyny dowam etdirýär.
Gün-Ýer fizikasy boýunça hünärmenler bölünip çykan plazma buludynyň 2-nji iýuldan 3-nji iýula geçilýän gije Ýeriň magnit gatlagyna uruljakdygyny çaklaýarlar. Has takygy, bu kosmos akymynyň gijäň sagat 23:00-dan başlap irden sagat 02:00 aralygyndaky wagtda biziň atmosferamyza täsir etmegine garaşylýar. Çaklamalara görä, munuň netijesinde planetamyzda G3 derejesindäki güýçli magnit tupany emele geler.
Geomagnit işjeňligini ölçeýän bäş bally halkara şkala laýyklykda, G3 derejeli şeýle t頻anlar we güýçli durnuksyzlyklar tehnologik ulgamlarda bökdençlikleriň ýüze çykmagyna eltip biler. Esasan hem gysga tolkunly radioaragatnaşyk ulgamlarynda, emeli hemralar arkaly işleýän nawigasiýa we gämiçilik enjamlarynda bölekleýin bozulmalar hasaba alnyp bilner. Şeýle-de iri senagat kärhanalarynyň ýokary naprýaženiýeli elektrik ulgamlarynda energiýanyň gysga wagtlyk kesilmeleri we durnuksyzlygy ähtimaldyr.
Şuňa meňzeş kosmos hadysalary elektrik geçiriji magistrallara hem täsir edip biljekdigi sebäpli, inženerçilik gulluklaryna öňünden duýdurylýar. Şeýle şertlerde howa ýagdaýyna durnuksyz we ýürek-damar keselleri bolan adamlara öz saglyklaryna has ünsli bolmak maslahat berilýär.
Şeýle hem okanyň


Russiýanyň paýtagtynda iň uzak ýaşly ýaşaýjylaryň ýaş görkezijileri aýan edildi
10 Sen. 08:16Moskwa şäherinde häzirki wagtda iň uly ýaşly zenan ýaşaýjynyň 108 ýaşy, iň uly ýaşly erkek ýaşaýjynyň bolsa 105 ýaşy doldy. Bu barada şäheriň Zähmet we ilaty sosial taýdan goramak edarasyna salgylanmak bilen «Gazeta.ru» neşiri habar berýär.
Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, Moskwada ortaça ömür dowamlylygy 2026-njy ýylda 80 ýaşdan gowrak bolar. Ýaşaýjylaryň ömür dowamlylygynyň mundan beýläk-de artmagy öňüni alyş lukmançylygynyň kämilleşmegi, emeli aň tilsimleriniň ornaşdyrylmagy hem-de şäher infrastrukturasynyň ösmegi bilen baglanyşdyrylýar.
Russiýa Federasiýasy boýunça ilatyň iň uzak ýaşaýan sebitleriniň sanawynda Inguşetiýa Respublikasy birinji orny eýeleýär. Şeýle hem ýokary görkezijili sebitleriň hataryna Dagystan, Moskwa şäheri, Kabardin-Balkar we Garaçaý-Çerkez respublikalary girdi.