Oýun sanawy


Özbegistanyň ilatynyň sany taryhda ilkinji gezek 39 million adamdan geçdi
02 Iýul. 17:14Özbegistan Respublikasynyň taryhynda ilkinji gezek ýurduň hemişelik ilatynyň resmi sany 39 million adamlyk serhetden geçip, takyk hasaplamalara görä 39 047 321 adama ýetdi. Milli statistika komitetiniň deslapky hasabatlaryna salgylanýan maglumatlar bu görkezijiniň öňki hasaba almalardan dogry 810 617 adam köpeldigini subut edýär. Ýurtda geçirilen bu giň gerimli ilat ýazuwy çäresi şu ýylyň 15-nji ýanwary bilen 28-nji fewraly aralygyndaky döwürde amala aşyrylyp, resmi taryhy maglumatlar jemgyýetiň sanynyň 1989-njy ýyldaky görkezijiler bilen deňeşdirilende tas iki esse ýaly artandygyny görkezdi.
Täze demografik seljermelere görä, ýurtda anyk gender deňagramlylygy saklanyp, erkekleriň umumy sany 19 766 166-a, zenanlaryň sany bolsa 19 281 155-e deň boldy. Şeýle-de döwletde bir ýyldan gowrak wagt bäri durnukly ýaşap gelýän 56,9 müň daşary ýurtly raýat hasaba alyndy, olaryň esasy bölegini bolsa Hindistanyň, Russiýanyň we Gazagystanyň raýatlary düzýär. Etnik düzümi boýunça ýaşaýjylaryň 89,4%-i özbekler, 3,3%-i täjikler, 2,2%-i garagalpaklar, 1,8%-i gazaklar, 1,6%-i ruslar, 0,6%-i gyrgyzlar, 0,5%-i türkmenler we galan 0,6%-i bolsa beýleki milletleriň wekilleridir. Dil barlaglarynda bolsa raýatlaryň 91,3%-i (35,7 mln adam) özbek dilini ene dili hökmünde görkezdi, bu bolsa etnik özbekleriň sanyndan 1,9 göterim punkt ýokarydyr.
Bu köpçülikleýin strategik çäräni guramak we geçirmek üçin döwlet býujetinden takmyny 4,7 million amerikan dollary (56 milliard sum töweregi) möçberinde maliýe serişdesi sarp edildi, munuň özi bolsa ýurduň her bir ýaşaýjysyna hasaplananda takmyny 0,12 dollara barabardyr. Hasaba almakda ulanylan ýörite kompýuter enjamlary we elektron planşetler halkara grantlaryň hasabyna üpjün edilip, galan ähli çykdajylar dolulygyna döwlet gaznasyndan çekildi. Statistika komitetiniň başlygy Behzod Hamraýewiň tassyklamagyna görä, maliýe çykdajylarynyň şeýle pes we tygşytly bolmagy sanly innowasion tehnologiýalaryň netijeli ulanylandygy bilen göni baglanyşyklydyr.
Hünärmenleriň onlaýn ulgamy arkaly guran sanly hasaba alyş çäreleri döwlet boýunça jemi ilatyň 82,3%-ini doly gurşap almaga hukuk döretdi. Eger-de guramaçylar sanly ulgamyň deregine diňe adaty kagyz formatyny we inwentar usullaryny ulanan bolsalar, hasaba alyjylaryň zähmet haky we ulag harajatlary sebäpli çykdajylar iň azyndan 10 esse ýokary bolup, adam başyna 1 dollardan geçip bilerdi. Hamraýewiň sözlerine görä, maliýe serişdeleriniň 90%-inden 95%-ine çenli uly bölegi gönümel «mahalla ýediliginiň» wekilleriniň amaly zähmet hakyny tölemäge harçlandy. Elektron planşetler bilen üpjün edilen 55 müňden gowrak işjeň wekil bolsa galan raýatlary öýme-öý aýlanyp hasaba almak işine çekildi.
Amala aşyrylan bu statistiki işleriň netijesinde ýurt boýunça ilaty gurşap almagyň jemleýji takyklykgörkezijisi 97,3%-e ýetdi, munuň özi bütindünýä halkara standartlarynyň talaplaryna doly we kämil laýyk gelýär. Täze alnan anyk we düýpli demografik maglumatlar döwlet edaralaryna we hökümete lukmançylyk, halk bilimi, durmuş iş üpjünçiligi hem-de sebitleriň infrastruktura ulgamlaryndaky durmuş maksatnamalaryny has takyk meýilleşdirmäge ýardam eder.
Ýurtda amala aşyrylan bu ilat ýazuwy diňe bir sanlary anyklamak bilen çäklenmän, eýsem döwletiň geljekki ykdysady strategiyalaryny emele getirmekde hem möhüm gural bolar. Täze taryhy görkezijiler geljek nesilleriň ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmak üçin zerur bolan kanunçylyk taslamalaryna we maliýe bölünişiklerine düýpli itergi berer.
Şeýle hem okanyň


Günorta afrikaly ýazyjy emeli aňyň kömegi bilen 370-den gowrak kitap neşir edip, 1 million dollar gazandy
24 Okt. 13:11Koral Hart lakamy bilen tanalýan günorta afrikaly ýazyjy soňky 20 aýyň dowamynda emeli aň ulgamlarynyň kömegi bilen 371 sany kitaby ýazyp, neşir etmegi başardy. Yerli «EWN» radiosynyň habar bermegine görä, öň 14 ýyllap neşirýat ulgamynda zähmet çeken awtor 2025-nji ýylyň fewralynda emeli aň teknolojialaryny özleşdirip, gysga wagtyň içinde doly derejeli romanlary döretmäge mümkinçilik berýän hususy ulgamyny işläp düzdi. Ýazyjy her bir eseriň sýužetini, stiline hem-da каarakterlerini özi kesgitläp, emeli aňa meýilnama berýär, alnan garalama bolsa jemleýji tapgyrda awtor tarapyndan redaktirlenýär.
Täze romany döretmek üçin emeli aňa bary-ýogy 45 minut töweregi wagt gerek bolup, taýýar tekst iki gezek neýroulgamdan geçirildikden soň adam tarapyndan okalyp, neşire taýýarlanýar. Awtor öz kitaplarynyň 1 milliondan gowrak nusgasyny satmagy başardy we 2026-njy ýylda 1 million dollardan gowrak peýda gazandy. Ýazyjynyň emeli aň bilen bilelikde döreden söýgi romanlarynyň biri hatda «Amazon» platformasynyň iň geçginli 100 bestselleriniň hataryna girmegi başardy.
Häzirki wagtda Koral Hart öz eserlerini sanly, çap edilen we audio formatlarda okyjylara hödürleýär hem-da özüni täjirçilik edebiýatynda täze eýýamyň düýbüni tutujy hökmünde görkezýär. Şeýle hem ol emeli aňdan peýdalanmak ýoly bilen kitap ýazmak dyesinde beýleki awtorlar üçin «Authorythm» diýlip atlandyrylýan ýörite programma üpjünçiligini taýýarlaýar. Bu täsin tejribe edebiýat äleminde emeli aňyň amaly mümkinçilikleriniň täze sahypasyny açdy.