«Our World in Data» analitiki platformasynyň we Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) soňky barlaglaryna görä, adam ömrüne abanýan iň uly howplar adaty düşünjelerden tapwutlanýar. Alymlar tarapyndan taýýarlanan global sanawda, adamlar üçin wehşiler däl-de, dürli ýokanç keselleri göteriji we ýaýradyjy ownuk mör-möjekler has heläkçilikli hasaplanýar.

Dünýä reýtinginde ilkinji orunda adaty çybynlar ýerleşip, olar ýylda takmynan 760 müň adamyň ýaşamyny ýitirmegine eltýär. Çybynlaryň sary, Denge we esasan hem gyzzyrma ýaly ölüm howply wiruslary we parazitleri ýaýratmagy, olary iň ganhor biologik görnüşe öwürýär. BSGG-niň statistikasyna laýyklykda, diňe 2022-nji ýylda gyzzyrma agdyklyk edýän sebitlerde, hususan-da Nigeriýada we Kongo Demokratik Respublikasynda 600 müňden gowrak pida hasaba alyndy.

Mundan başga-da, süýji suw ulitkalary we triatom tagtabitleri degişlilikde şistosomoz hem-de Şagas kesellerini ýaýratmak arkaly global derejede müňlerçe ynsanyň heläk bolmagyna sebäp bolýar. Mundan tapwutlylykda, zäherli ýylanlar ýylda 100 müňe golaý adamyň ölümine getirse, guduzlyk wirusyny göterýän itler sebäpli 40 müňe golaý adam aradan çykýar. Gorkuly görünýän akulalaryň ýa-da içýanlaryň hüjümleri bolsa statistiki taýdan has pes görkezijilere eýedir.

Global sanawyň ikinji ornunda göni ynsan faktorlary, ýagny jenaýatçylykly hereketler durýar. Hünärmenler planetanyň az ösen sebitlerinde sanjym serişdeleriniň elýeterliligini ýokarlandyrmagyň we parazitlere garşy lukmançylyk çärelerini güýçlendirmegiň adam ömrüni halas etmekde esasy wezipedigini belleýärler.