Oýun sanawy

Peter Madýar döwlet edaralarynyň ýolbaşçylaryna wezipelerini tabşyrmagy teklip etdi

22 Aprel. 13:58

Çeşme

Wengriýada geçirilen parlament saýlawlarynda uly ýeňiş gazanan «Tisa» partiýasynyň lideri Peter Madýar ýurduň dolandyryş ulgamynda düýpli özgertmelere taýýarlanýar. TASS habarlar agentliginiň berýän maglumatyna görä, geljekki Premýer-ministr öňki Hökümet döwründe bellenen ähli döwlet edaralarynyň ýolbaşçylaryna 31-nji maýa çenli öz meýli bilen işden gitmegi teklip etdi.

Madýar bu ädimiň täze dolandyryşyň netijeli işlemegi üçin zerurdygyny nygtady. Ol eger görkezilen möhlete çenli wezipeler boşadylmasa, 31-nji maýdan soň täze Hökümetiň kanuny ygtyýarlyklaryny ulanyp, mecbury wezipeden boşatmak çärelerine başlajakdygyny duýdurdy. Bu duýduryş ýurtda häkimiýet çalşygynyň örän çynlakaý we çalt depginlerde barjakdygyny görkezýär.

12-nji aprelde bolup geçen saýlawlarda «Tisa» partiýasy 199 orunlyk parlamentiň 141 ornuny eýeläp, konstitusion köplügi ele aldy. Bu bolsa Madýaryň partiýasyna hatda ýurduň Esasy Kanunyna — Konstitusiýasyna hem islendik üýtgetmeleri girizmäge doly hukuk berýär. Şeýle güýçli syýasy binýat täze ýolbaşçynyň radikal kararlar kabul etmegine mümkinçilik döredýär.

Peter Madýar saýlawlardan soň diňe bir döwlet edaralarynyň ýolbaşçylaryny däl, eýsem ýurduň Prezidentini, Ýokary we Konstitusion kazylaryny, şeýle-de baş prokurory wezipesini tabşyrmaga çagyrdy. Maý aýynyň başynda geçiriljek parlamentiň birinji mejlisinde Madýaryň Premýer-ministr wezipesine resmi taýdan saýlanmagyna garaşylýar.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.