Oýun sanawy

BMG bütin dünýäde arassa agyz suwunyň we sanitariýa şertleriniň ýiti ýetmezçilik edýändigini mälim etdi

29 Maý. 06:52

Çeşme

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň ykdysady we durmuş meseleleri boýunça orunbasary Li Szýunhua halkara jemgyýetçiligine ýüzlenip, planetamyzda suw we sanitariýa ulgamynda emele gelen çylşyrymly ýagdaý barada durup geçdi. Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde guralan «Durnukly ösüş üçin suw, 2018-2028-nji ýyllar» atly ýokary derejeli halkara maslahatyň jemleýji dabarasynda çykyş eden guramanyň wekili adamlaryň durmuş şertleriniň barha kynlaşýandygyny görkezýän sanlary aýan etdi. Onuň sözlerine görä, bu ugurda global maksatnamalaryň durmuşa geçirilişi örän haýal barýar.

Halkara bilermenleriň hasabatlaryna görä, dünýä döwletleriniň bellenilen Durnukly ösüş maksatlarynyň 6-njy bendini, ýagny hemmeler üçin elýeterli suw üpjünçiligini gazanmak baradaky borçnamalaryny ýerine ýetiriş depgini meýilnamadan gaty yza galýar. Häzirki wagtda dünýä ilatynyň 2,2 milliarda golaýy ekologik taýdan dury we zyýansyzlandyrylan agyz suwundan peýdalanyp bilmeýär. Mundan başga-da, 3,5 milliarddan gowrak adamyň gündelik durmuşynda iň ýönekeý gigiýeniki we arassaçylyk kalyplaryny berjaý etmek üçin zerur bolan tehniki mümkinçilikleri ýok.

BMG-nyň ýokary wezipeli resmisi bu global krizisiň öňüni almak we adamlaryň ýaşaýyş derejesini gowulandyrgmak üçin maliýe goldawlarynyň ýetmeýändigini aýratyn nygtady. Dünýä ýüzünde arassaçylyk düzgünlerini we suw geçiriji ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak üçin her ýylda 130 milliard amerikan dollaryndan gowrak goşmaça serişde talap edilýär. Bu maddy serişdeleriň uly bölegi bolsa ilkinji nobatda mätäçlik çekýän we ykdysady taýdan gowşak ösýän ýurtlaryň durmuş şertlerini durnuklaşdyrmaga gönükdirilmelidir.

Suw ýetmezçiligi diňe bir ykdysady böget bolman, eýsem sebitlerde dürli ýokanç keselleriň ýaýramagyna hem sebäp bolýar. Arassa suw gorlarynyň azalmagy geljekde halkara migrasiýa prosesleriniň hem çylşyrymlaşmagyna getirip biler. Şol sebäpli Birleşen Milletler Guramasy bütin dünýäniň öňdebaryjy döwletlerini we iri maliýe guramalaryny ekologik parahatçylygy gorap saklamak ugrunda maddy we tehniki tagallalary gyssagly birleşdirmäge çagyrýar.

















Aýlag ýurtlarynyň alty çäginde ýeke-täk syýahatçylyk wizasy girizilýär

09 Sen. 08:44

Çeşme

Aýlagdaky arap döwletleriniň hyzmatdaşlyk geňeşine (GCC) girýän alty ýurt — Bahreýn, Kuweýt, Oman, Saud Arabystany, BAE we Katar daşary ýurtly syýahatçylar üçin birmeňzeş «GCC Grand Tourist Visa» ulgamyny çykarmaga taýýarlanýarlar. «Khaleej Times» neşiriniň habar berşi ýaly, täze wiza resminamasy syýahatçylara sebitiň ähli döwletlerine aýratyn wiza almazdan päsgelsiz girmäge mümkinçilik döreder.

Synag tapgyrynyň 2026-njy ýylyň soňky çärýeginde başlamagyna garaşylýan bu elektron wizanyň möhleti 30 günden 90 güne çenli bolup, bahasynyň 100–150 dollar aralygynda boljakdygy bellenilýär. Köpçülikleýin habar serişdelerinde «Arap Şengeni» diýlip hem atlandyrylýan bu taslama Aýlag sebitinde syýahatçylygy ösdürmekde hem-de döwletara hyzmatdaşlygy berkitmekde uly ädim bolar.