Oýun sanawy

Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynda ileri tutýan garaýyşlary

30 Awgust. 05:48

Çeşme

Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň 29-njy awgustda  sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynda Türkmenistanyň ileri tutýan garaýyşlary barada hasabat berdi. Bu başlangyçlar ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlaryny hem-de dünýä bileleşigi bilen hyzmatdaşlygynyň strategik maksatlaryny şöhlelendirýär.

1. Parahatçylyk we Howpsuzlyk: Bitaraplygyň Roly

Türkmenistan bu sessiýada parahatçylygy pugtalandyrmakda bitaraplygyň ähmiýetini öňe sürýär. BMG-niň çäginde:

  • 2025-nji ýyly “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýip yglan etmek,
  • “Halkara araçylyk güni” hakynda Kararnama hödürlemek,
  • Bitaraplygyň ýörelgelerini ösdürmek boýunça ýörite gollanma taýýarlamak,
  • BMG-niň düzüminde Parahatçylyk üçin araçylyk palatasyny döretmek ýaly başlangyçlar öňe sürilýär.

2. Ynamly Dialog: Halkara Forumlar we Kodeks

Dünýä ýurtlarynyň arasynda ynamy, düşünişmegi we hormaty berkitmek üçin:

  • “Merkezi Aziýa — parahatçylykly ýaşaýşy gurmagyň giňişligi” atly halkara forumy geçirmek,
  • “Parahatçylyk, ynanyşmak we hormat medeniýeti” boýunça dünýä sammitini guramak,
  • Netijesinde bolsa “Halkara ynanyşmak kodeksini” işläp taýýarlamak teklip edilýär.

3. Durnukly Ulag we Energetika Diplomatiýasy

Türkmenistan halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmek maksady bilen:

  • 2026 — 2035-nji ýyllary BMG-niň Durnukly ulag boýunça onýyllygy diýip yglan etmegi teklip edýär,
  • Dünýä energetika ulgamynda durnukly ösüşi üpjün etmek üçin energetika boýunça Kararnama hödürleýär,
  • Täzelenýän energiýa çeşmeleriniň ösdürilmegine aýratyn üns çekilýär.

4. Sanly Bileleşik: Global Platforma

Sanly ösüşiň parahatçylyga we ösüşe hyzmat etmegi üçin Türkmenistan:

  • Dünýä sanly integrasiýa platformasyny döretmek başlangyjyny öňe sürýär.

5. Ekologiýa: Tebigaty Goramak we Aral Problemasy

Ekologik howpsuzlyk ugurly başlangyçlar:

  • Çölleşmä garşy göreş boýunça Sebit merkezi döretmek,
  • Amyderýa we Syrderýa basseýnleri boýunça sebitleýin konwensiýalary taýýarlamak,
  • Howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezi döretmek,
  • BMG-niň Aral deňzi boýunça ýörite maksatnamasyny işläp düzmek,
  • 2026-njy ýylda ikinji Hazar ekologiýa forumyny geçirmek teklip edilýär.

6. Ynsanperwer we Medeni hyzmatdaşlyk

Bu ugurda birnäçe täsirli başlangyç öňe sürilýär:

  • “Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk” mowzugy boýunça halkara maslahat,
  • Sebitleýin ýaş parahatçylyk gurujylary platformasyny döretmek,
  • “Köp dilli diplomatiýanyň halkara güni” barada başlangyç,
  • “Beýik Ýüpek ýolunyň medeni mirasy — parahatçylygyň we ösüşiň esasy” atly Kararnama taslamasy.

7. Halkara Hukuk: Adalatly Düzenler üçin

Türkmenistan halkara hukugyň ähmiýetine aýratyn üns berýär:

  • 2028-nji ýyly “Halkara hukugyň ýyly” diýip yglan etmek başlangyjyny öňe sürýär,
  • Şeýle hem ýurdumyz 2031-2032-nji ýyllar üçin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşine hemişelik däl agzalyk üçin taýýarlyk işlerini dowam etdirýär.

Bu başlangyçlar Türkmenistanyň dünýäde parahatçylyk, hyzmatdaşlyk, durnukly ösüş we ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasatynyň aýdyň beýanydyr. Ýurdumyzyň BMG bilen alyp barýan strategik hyzmatdaşlygynyň geljekde hem has-da giňeldilmegine garaşylýar.

 

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy

Bugün 10:24

Çeşme

Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.

Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.

Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌