Oýun sanawy

Azat Ataýew: Türkmenistan mekdep ýaşyna çenli edaralardan ýokary okuw mekdeplerine çenli ekologiýa bilimi ulgamyny döredýär

22 Aprel. 11:56

Çeşme

Astanada geçirilýän Howanyň üýtgemegi baradaky Merkezi Aziýa maslahatynyň (CACIC-2026) çäklerinde Türkmenistanyň bilim ministriniň orunbasary Azat Ataýew ýurduň bu ugurdaky täzeçil çemeleşmeleri barada durup geçdi. RES 2026 sammitinde berlen maglumatlara görä, Türkmenistanda bilim ulgamy diňe bir jemgyýetçilik pudagy däl, eýsem, ekologiýa wezipelerini amala aşyrmakda esasy strategik gural hökmünde kabul edilýär. Milli maksatnamalar ykdysady ösüşi daşky gurşawy goramak we zyňyndylary azaltmak ýörelgeleri bilen utgaşdyrmaga gönükdirilendir.

Ýokary bilim ulgamynda «ýaşyl» özgertmeler şertlerinde täze hünär talaplarynyň ornaşdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilýär. Ýewropa bilim gaznasynyň we beýleki halkara guramalaryň maslahatlary esasynda, ykdysadyýetiň 11 sektoryny we 156 sany hünäri öz içine alýan «Geljegiň hünärleriniň atlasy» taýýarlandy. Bu hünärleriň agramly bölegine howa çalşygy we ekologiýa bilen bagly döwrebap ukyplar hem-de bilimler girizildi. Bu bolsa ýaş hünärmenleriň geljekde «ýaşyl» ykdysadyýetiň talaplaryna doly laýyk gelmegini üpjün eder.

Mekdep we mekdep ýaşyna çenli bilim edaralarynda hem düýpli işler alnyp barylýar. 2019-njy ýyldan bäri ýurduň ähli mekdeplerinde «howa gutusy» usulyýeti hereket edýär, 2022-nji ýylda bolsa ekologiýa mowzugy bäş sany esasy okuw dersine utgaşdyryldy. 2025-nji ýylda ÝUNISEF-iň goldawy bilen şeýle tejribe çagalar baglarynda hem ornaşdyrylyp başlandy. Şeýlelikde, Türkmenistanda çagalykdan başlap, hünär derejesine çenli dowam edýän bitewi howa bilimi zynjyry kemala getirilýär.

Sebitleýin hyzmatdaşlyk barada aýdylanda, Türkmenistanyň Prezidentiniň howa tehnologiýalary boýunça merkezi döretmek baradaky başlangyjynyň ähmiýeti nygtaldy. Ministriň orunbasary bu merkeziň döredilmeginiň Merkezi Aziýada uzakmöhletleýin howa meýilleşdirilişini kämilleşdirmek we Milli derejede kesgitlenen goşantlaryň (NDC) maksatlaryna ýetmek üçin möhüm ädimdigini belledi. Bu başlangyç sebit döwletleriniň ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmekde bitewi ylmy-tehniki binýat bolup hyzmat eder.

















Türkmenistandaly mekdep okuwçylary mental arifmetika boýunça dünýä çempionatynda uly üstünlik gazandylar

10 Sen. 11:39

Çeşme

5-7-nji sentýabr aralygynda Germaniýanyň Bilefeld şäherinde çagalaryň we ýetginjekleriň arasynda mental hasaplamak boýunça dünýä çempionaty (Junior Mental Calculation World Championship 2026) geçirildi. Bu abraýly halkara bäsleşige Hytaý, Ýaponiýa, Germaniýa we Fransiýa ýaly dünýäniň 14 döwletinden 100-den gowrak iň zehinli okuwçylar gatnaşyp, iki sagadyň dowamynda çylşyrymly matematiki amallary diňe ýatdan çözmek boýunça bäsleşdiler.

Ýurt boýunça geçirilen saýlama tapgyrdan üstünlikli geçip, bäsleşige kabul edilen 12 sany türkmen okuwçysy halkara synagda ýokary netijeleri görkezdiler. Bäsleşikde Türkmenabat şäherindäki 41-nji orta mekdebiň 7-nji synp okuwçysy hamana «Kämil Bilim» okuw merkeziniň uçurymy Mekan Nurgeldiýew Junior-1 kategoriýasynda 2477 bal toplap, dünýä boýunça 3-nji orny eýeledi. Şeýle hem ýurdumyzyň mental arifmetika boýunça milli rekordçysy Liwanur Berdiýewa Senior kategoriýasynda iň gowy 8 gatnaşyjynyň hataryna girdi.

Türkmenistanyň ýygyndy toparyna «Kämil bilim» merkeziniň mugallymlary Jahan Durdymämmedowa we Halym Annagurbanow ýolbaşçylyk etdiler. Türkmen okuwçylarynyň bu halkara ýaryşda eýeleýän ýokary orunlary eýýäm däp öwrülip, olar geçen ýyl hem iň gowy onlugyň hataryna girmegi başarypdyrlar.