Oýun sanawy

Ýewropada rekord: her altynjy ýaşaýjy migrant bolup çykdy

23 Aprel. 09:53

Çeşme

Ýewropa Bileleşiginde daşary ýurtlardan göçüp gelenleriň sany taryhyň iň ýokary derejesine ýetdi. «Rockwool» gaznasynyň täze hasabatyna görä, häzirki wagtda ÝB ýurtlarynda 64 million migrant ýaşaýar. Bu görkeziji sebitiň umumy ilatynyň 15 göterimine deňdir, ýagny Ýewropanyň her altynjy ýaşaýjysy asly başga ýurtly bolan adamlardan ybaratdyr. Bu ýagdaý sebitiň demografik we durmuş-ykdysady keşbiniň düýpli özgerýändigini görkezýär.

Soňky 15 ýylyň dowamynda migrantlaryň sany yzygiderli artyp gelýär. Diňe 2025-nji ýylyň özünde Ýewropa 2,1 million adam göçüp bardy. 2010-njy ýyl bilen deňeşdirilende bolsa, gelmişekleriň sany 20 million adam köpeldi. Göçüp gelenler, esasan, ykdysady taýdan ösen Germaniýa, Fransiýa we Italiýa ýaly ýurtlara ymtylýarlar. Emma migrantlaryň sanynyň ösüş depgini boýunça Ispaniýa häzirki wagtda Ýewropada birinji orunda durýar.

Migrantlaryň ilatyň düzümindäki paýy ýurtlara görä üýtgeýär. Lýuksemburgda bu görkeziji 50 göterimden geçýän bolsa, Malta we Kipr ýaly adaly döwletlerde ilatyň üçden bir bölegini gelmişekler düzýär. Gündogar Ýewropa ýurtlary bolan Slowakiýa, Bolgariýa we Polşa bolsa migrantlaryň iň az barýan ugurlary hökmünde galýar. Bu deňsizlik Ýewropa Bileleşiginiň agza döwletleriniň arasynda dürli durmuş we ykdysady şertleriň emele gelmegine sebäp bolýar.

Ýewrostat edarasynyň çaklamalaryna görä, 2100-nji ýyla çenli Ýewropanyň ýerli ilaty 53 million adam (11,7%) azalar. Şeýle şertlerde migratsiýa pudagy işçi güýjüni saklamak we ykdysady durnuklylygy üpjün etmek üçin esasy gural hökmünde garalýar. Häzirki rekord derejeler Ýewropanyň öz demografik krizisini migrantlaryň hasabyna çözmäge çalyşýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.

















Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär

10 Sen. 09:46

Çeşme

Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.

Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.

Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.