Oýun sanawy

Kanada maýa goýum çekijiligi boýunça halkara reýtingde Hytaýdan öňe geçmegi başardy

28 Maý. 08:25

Çeşme

«Kearney FDI Confidence Index 2026» atly halkara derejeli ykdysady gözlegiň täze netijelerine görä, dünýäniň maýa goýum bazarynda iri döwletleriň orunlarynda çynlary bilen üýtgeşmeler hasaba alyndy. Ýakyn ýyllar üçin dünýäniň iň bäsdeşlige ukyply ykdysadyýetlerine baha beren bäş ýüzden gowrak halkara korporasiýalaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagyndaky soragnama Kanadanyň abraýynyň ýokarlanandygyny görkezdi. Şunlukda, Demirgazyk Amerika sebitiniň bu döwleti sanawyň ikinji ornuna ýükseldi, Hytaý Halk Respublikasy bolsa soňky on ýylyň dowamynda ilkinji gezek dördünji orna çenli aşaklady.

Kanadanyň bu ugurdaky ykdysady üstünlikleri ýurtdaky içerki syýasy durnuklylyk, ätiýaçlyk resurslaryň köpdürliligi we innowasion tehnologiýalar ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagy bilen düşündirilýär. Döwlet tarapyndan emeli aň düzümlerini ösdürmäge gönükdirilen taslamalara bir milliard dollara golaý maliýe serişdesiniň goýulmagy daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň işjeňligini artdyrdy. Diňe geçen hasabat döwrüniň birinji ýarymynda daşary ýurt maýadarlary tarapyndan bu ýurtda üç ýüze golaý täze taslamanyň başyny tutmak göz öňünde tutuldy.

Aziýa sebitinde bolsa, tersine, halkara söwda gatnaşyklarynyň çirendirilmegi we geosyýasy gapma-garşylyklar sebäpli maýa goýum işjeňligi peselip başlady. Ýüze çykan söwda päsgelçilikleri Hytaýyň ykdysady bazarlarynyň halkara gaznalar üçin özüne çekijiligine oňaýsyz täsir etdi. Ýöne munuň bilen bir wagtda, Ýaponiýa emele gelen ýagdaýdan netijeli peýdalanyp, orta möhletli geljekde dünýäniň iň geljegi uly we durnukly üç sany maýa goýum ugurlarynyň hataryndaky ornuny berkitdi.

Mundan başga-da, gözleg işleri Ýakyn Gündogar sebitiniň nebit resurslaryna garaşsyz ykdysadyýeti ösdürmek strategiýasynyň netijelidigini görkezdi. Saud Arabystany öz taryhynda ilkinji gezek dünýäniň iň iri on sany maýa goýum merkeziniň hataryna girmegi başardy we onýyllygyň ahyryna çenli her ýyl ýüze milliard dollar göni serhetüsti serişde çekmegi maksat edinýär. Birleşen Arap Emirlikleri hem dünýäniň öňdebaryjy tehnologik korporasiýalarynyň öz çäklerindäki taslamalaryny giňeltmegi netijesinde Ýewropanyň iň ösen döwletleri bilen bir hatarda durnukly ykdysady ösüşi üpjün edýär.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.