Oýun sanawy


Tailandyň Lopburi şäherinde ýörite merkeziň gözeneklerinden sypan ýüz sany maýmyn gözlenilýär
03 Iýul. 10:28Tailand Patyşalygynyň çäginde ýerleşýän haýwanlary goramak we saklamak boýunça ýöriteleşdirilen döwlet merkezinden gaçmagy başaran 100-e golaý maýmyny tapmak boýunça adatdan daşary gözleg-gutaryş çärelerine badalga berildi. Halkara «UPI» habarlar neşiriniň ýurduň ekologiýa gulluklaryna salgylanyp ýaýradan soňky habaryna görä, sypan haýwanlary yzyna gaýtarmak üçin sebitde ýöriteleşdirilen toparlar döredildi we olar gysga wagtda hereket edip başladylar.
Bu gezekki waka ýurduň taryhy we syýahatçylyk taýdan esasy sebitleriniň biri bolan Lopburi şäherinde ýüze çykdy. Ýerli häkimiýetleriň we hünärmenleriň amaly gyssagly hereketleri netijesinde, şol wagt döwlet saklawhanasynyň çäginde saklanyp ýan duran bir müňden gowrak beýleki maýmynlaryň gözeneklerden çykmagynyň hem-de şähere ýaramaz täsir etmeginiň doly öňüni almak başardyldy.
Waka bilen baglylykda, Lopburi şäheriniň häkimi (meri) ýerli polisiýa departamentine we beýleki degişli jemgyýetçilik gulluklaryna anyk tabşyryklar berdi. Ýolbaşçy «gaçgak» haýwanlaryň ýerli parahat ilata, syýahatçylara we olaryň şahsy emläklerine uly maddy we fiziki zyýan ýetirmänkä, gysga wagtyň içinde zyýansyzlandyrylyp, tiz wagtda tutulmagyny berk talap etdi.
Taryhy maglumatlara görä, Lopburi şäheri özüniň üýtgeşik uzyn guýrukly makaka görnüşli maýmynlarynyň köp sanly populyasiýasy hem-de her ýyl geçirilýän dünýä belli «Monkey Buffet» (Maýmynlaryň nahar hünäri) festiwaly bilen tanalýar. Emma soňky ýyllarda ýabany haýwanlaryň özbaşdak iýmit gözleginde adamlara, çagalara we syýahatçylara hüjüm etmek we şikes ýetirmek ýagdaýlarynyň görnetin ýokarlanmagy sebitde uly meseleleri ýüze çykardy.
Ekologiýa we durmuş krizisini kadalaşdyrmak maksady bilen, 2024-nji ýylda şäher häkimligi tarapyndan jemi 2,5 müň sany ýabany maýmyn ýörite tutulyp, şäheriň daşynda gurlan uly we häzirki zaman gorag saklawhanalaryna wagtlaýyn ýerleşdirilipdi. Häzirki wagtda gaçan ýüz sany maýmyny yzyna getirmek boýunça gözleg işleri ýörite weterinar we hünärmenler toparlary tarapyndan utgaşykly dowam etdirilýär.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady
10 Sen. 16:31Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.
Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.
Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.
Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.