Oýun sanawy


Mýanmada agramy iki kilogramdan geçýän örän seýrek duş gelýän goýy gyrmyzy ýakut daşy tapyldy
28 Maý. 11:44Günorta-Gündogar Aziýanyň dag-magdan pudagynda taryhy wakalaryň biri hasaba alyndy: Mýanmanyň çäklerinde agramy 2,2 kilograma (takmynan 11 000 karata) barabar bolan ägirt uly we gymmatly ýakut daşy ýer astyndan çykaryldy. Amerikan işewürlik agentligi Bloomberg-iň ýurduň Maglumat ministrligine salgylanyp berýän habaryna görä, bu tebigy baýlyk özüniň üýtgeşik goýy gyrmyzy-gyzyl reňki bilen tapawutlanýar. Ýurduň degişli döwlet edaralary täze tapyndynyň arassalygy we reňk öwüşgni boýunça bütin dünýäde seýrek duş gelýän nusgadygyny tassykladylar.
Gözleg işleriniň barşynda bu gymmat bahaly daşy gaty dag jynslarynyň arasyndan döwmän, bütewi ýagdaýda alyp çykmak geologik tarapdan gaty uly kynçylyklary döretdi. Häzirki wagtda bu taryhy tapyndynyň anyk kim tarapyndan ýüze çykarylandygy baradaky maglumatlar jemgyýetçilige aýan edilmeýär. Pudagyň hünärmenleri daşyň hususy taraplar ýa-da göni döwlet eýeçiligindäki altyn gözleýji kärhanalaryň hünärmenleri tarapyndan tapylan bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar.
Gabyk we gurluşygy boýunça barlag geçirýän bilermenler Mýanmada öň hem has uly göwrümli ýakutlaryň tapylandygyny, ýöne bu täze tapyndynyň hil taýdan olardan has ýokarydygyny belleýärler. Mysal üçin, 1996-njy ýylda bu ýurtda 21 400 karatlyk ýakut tapylan hem bolsa, onuň reňki we kristal gurluşy häzirki tapylan daşyňky ýaly dury we gymmatly bolmandyr. Şonuň üçin hem täze nusganyň gymmatyna bütin dünýäniň şaşaýyş hünärmenleri tarapyndan örän ýokary baha berilýär.
Häzirki wagtda halkara bilermenler daşyň ululygynyň, tebigy reňkiniň we durlugynyň utgaşmasynyň seýrekligini nazara alyp, ony soňky ýyllaryň iň uly we täsirli galyndysy diýip yglan etdiler. Ýakyn günlerde bu gymmatlygyň gutarnykly bahasyny kesgitlemek üçin laboratoriýa barlaglary amala aşyrylar. Bu seýrek tapyndynyň dünýäniň iň iri bäsleşikli söwda öýleriniň we şahsy kolleksionerleriň arasynda uly gyzyklanma döretjekdigine garaşylýar.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady
10 Sen. 16:31Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.
Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.
Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.
Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.