Oýun sanawy

Fransiýada «Arhimediň palimpsestiniň» ýiten sahypasy tapyldy

16 Mart. 11:41

Çeşme

Fransiýaly barlagçy Wiktor Gisemberg Blua şäheriniň muzeýinde saklanýan golýazmalaryň arasyndan «Arhimediň palimpsestiniň» 123-nji sahypasyny tapdy. Fransiýanyň Milli ylmy barlaglar merkezi (CNRS) tarapyndan tassyklanan bu tapyndy ylmy jemgyýetçilik üçin uly ähmiýete eýedir. Bu sahypa köp ýyllaryň dowamynda başga iki sahypa bilen bilelikde ýiten hasaplanýardy we ol Arhimediň «Sfera we silindr barada» atly möhüm traktatynyň bir bölegini öz içine alýar.

«Arhimediň palimpsesti» X asyrda Wizantiýada ýazylyp, orta asyrlarda pergamenti täzeden ulanmak üçin içindäki ýazgylar bölekleýin öçürilipdir. Onda gadymy grek alymy Arhimediň beýleki çeşmelerde saklanyp galmadyk birnäçe ylmy işleri ýerleşdirilipdir. Golýazma taryhyň dowamynda Ierusalim we Konstantinopol ýaly şäherlerde saklanyp gelipdir.

1906-njy ýylda daniýaly alym Ýohan Lýudwig Heýberg golýazmanyň sahypalaryny surata düşürip, mazmunyny resmileşdiripdir. Häzirki wagtda bu suratlar Daniýanyň Patyşa kitaphanasynda saklanýar. Wiktor Gisemberg tapylan täze sahypany Heýbergiň şol suratlary bilen deňeşdirip, onuň hakyky «Arhimediň palimpsestine» degişlidigini subut etdi.

Sahypanyň bir tarapynda doga tekstiniň aşagynda geometrik şekiller we traktatyň bölekleri görünýär. Ýöne suratyň aşagyndaky ýazgylary okamak we doly derňemek üçin heniz köp işleriň edilmegine garaşylýar. Häzirki wagtda bu taryhy golýazmanyň esasy bölegi ABŞ-nyň Baltimor şäherindäki Wolters muzeýinde goralýar.

















Russiýanyň paýtagtynda iň uzak ýaşly ýaşaýjylaryň ýaş görkezijileri aýan edildi

10 Sen. 08:16

Çeşme

Moskwa şäherinde häzirki wagtda iň uly ýaşly zenan ýaşaýjynyň 108 ýaşy, iň uly ýaşly erkek ýaşaýjynyň bolsa 105 ýaşy doldy. Bu barada şäheriň Zähmet we ilaty sosial taýdan goramak edarasyna salgylanmak bilen «Gazeta.ru» neşiri habar berýär.

Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, Moskwada ortaça ömür dowamlylygy 2026-njy ýylda 80 ýaşdan gowrak bolar. Ýaşaýjylaryň ömür dowamlylygynyň mundan beýläk-de artmagy öňüni alyş lukmançylygynyň kämilleşmegi, emeli aň tilsimleriniň ornaşdyrylmagy hem-de şäher infrastrukturasynyň ösmegi bilen baglanyşdyrylýar.

Russiýa Federasiýasy boýunça ilatyň iň uzak ýaşaýan sebitleriniň sanawynda Inguşetiýa Respublikasy birinji orny eýeleýär. Şeýle hem ýokary görkezijili sebitleriň hataryna Dagystan, Moskwa şäheri, Kabardin-Balkar we Garaçaý-Çerkez respublikalary girdi.