Oýun sanawy

Atlantik ummanynda syýahat gämisinde hantawirus ýokuşmasy hasaba alyndy

05 Maý. 15:39

Çeşme

Atlantik ummanynyň giňişliklerinde barýan uly syýahat gämisinde howply ýokanç keseliň ýüze çykandygy baradaky habar dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekdi. Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) berýän maglumatlaryna görä, gämi sapary wagtynda hantawirus ýokanjy sebäpli adatdan daşary ýagdaý emele geldi. Bu waka deňiz syýahatlarynda sanitariýa we epidemiologik gözegçiligiň ähmiýetini ýene bir gezek ýatlatdy.

Ýokanç keseliň ýaýramagy Argentinadan Kabo-Werdä tarap ugur alýan gämide hasaba alyndy. Laboratoriýa barlaglarynyň netijesinde, ýolagçylaryň birinde hantawirusyň bardygy anyk tassyklandy, şondan soňra ýene bäş adamda meňzeş alamatlar ýüze çykdy. Keseliň ýüze çykan pursadyndan başlap, gämidäki lukmançylyk gulluklary we halkara guramalar degişli çäreleri görmäge girişdiler.

Gynansak-da, bu ýokanç hadysasy agyr ýitgiler bilen utgaşdy. Jemi hasaba alnan alty sany hassanyň üçüsi ýogaldy, beýleki hassalar bolsa berk lukmançylyk gözegçiligine alyndy. Häzirki wagtda näsaglaryň biri Günorta Afrika Respublikasynyň hassahanalarynyň birinde bejergi almagyny dowam edýär. BSGG we beýleki halkara saglyk edaralary bu wirusyň gämiň içinde nähili ýaýrandygyny we onuň çeşmesini öwrenýärler.

Hantawirus adatça gemrijiler arkaly ýokuşýan kesel bolup, ol adam saglygy üçin örän howply hasaplanýar. Hünärmenler syýahat gämilerinde arassalygyň saklanyşyny we iýmit howpsuzlygyny barlamagyň zerurdygyny nygtaýarlar. Bu waka deňiz arkaly halkara gatnawlary amala aşyrýan kompaniýalar üçin sanitariýa kadalaryny has-da güýçlendirmäge itergi berer.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.