2026-njy ýylyň 10-njy aprelinden başlap, Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň daşarky serhetlerinde täze EES (Giriş/Çykyş ulgamy) elektron gözegçilik düzgüni doly güýjüne girýär. Bu ulgam ÝB-ne girmeýän döwletleriň raýatlary üçin niýetlenip, serhetlerden geçişi sanlylaşdyrmagy we howpsuzlygy ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Täze düzgünlere laýyklykda, syýahatçylaryň şahsyýeti kagyz ýüzündäki möhürleriň ýerine biometrik maglumatlar esasynda anyklanylar.

Täze ulgamyň esasy talaby syýahatçylaryň ýüz keşbiniň surata alynmagyndan we barmak yzlarynyň sanly binýada girizilmeginden ybaratdyr. Bu maglumatlar ýörite maglumatlar bazasynda üç ýyl möhlet bilen saklanyp, şol döwürde gaýtadan gelýän raýatlar üçin diňe ýüzüni tanatmak ýeterlik bolar. Bellidir we bellenmeli ýagdaý, 12 ýaşdan kiçi çagalardan barmak yzlary alynmaz. Şeýle-de, täze düzgün pasportlara urulýan adaty giriş-çykyş möhürleriniň doly ýatyrylmagyny göz öňünde tutýar.

Hünärmenleriň duýdurmagyna görä, täze gözegçilik usuly serhet geçelgelerinde garaşylýan wagtyň ep-esli artmagyna sebäp bolup biler. Synag döwründe geçirilen barlaglar serhetden geçmek wagtynyň ortaça 70 göterim uzandygyny we käbir uly howa menzillerinde nobadyň birnäçe sagada ýetip biljekdigini görkezdi. Şunuň bilen baglylykda, ÝB ilkinji üç aýyň dowamynda aşa uly agram düşýän wagtlarynda bu ulgamyň işini wagtlaýynça ýeňilleşdirmäge rugsat berdi.

Mundan başga-da, Ýewropanyň birnäçe döwletleri, şol sanda Germaniýa, Fransiýa we Baltika ýurtlary eýýäm biometrik däl köne nusgadaky pasportlary kabul etmekden ýüz öwürdiler. 2026-njy ýylyň tomus paslynyň başyndan Finlýandiýa hem bu talaba goşular. Bu bolsa syýahatçylardan öz resminamalarynyň halkara standartlaryna laýyklygyny öňünden barlamagy we gezelençlerini has irinden meýilleşdirmegi talap edýär.