Oýun sanawy
Alymlar Wenera uçuşlaryň mümkin däldiginiň sebäplerini aýdyňlaşdyrdylar
30 Aprel. 10:09Kosmosy öwreniji hünärmenler nämüçin adamzat tarapyndan dolandyrylýan kosmos gämileriniň hiç haçan Wenera gonup bilmejekdiginiň düýpli sebäplerini düşündirdiler. Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň bilermenleriniň pikiriçe, bu planetadaky tebigy şertler islendik janly organizm we tehnika üçin çydamsyz derejede agyrdyr. Wenera häzirki wagtda "dowzah" planetasy hökmünde häsiýetlendirilýär.
Alymlaryň belleýşi ýaly, planetanyň ýüzündäki gyzgynlyk takmynan 480°C-ä çenli ýetip bilýär. Bu bolsa hatda gurşun ýaly metallaryň hem eremegine ýeterlikdir. Mundan başga-da, atmosferanyň basyşy Ýerdäkiden 90 esse ýokarydyr, bu bolsa okeanyň bir kilometr çuňlugyndaky basyş bilen deňdir. Şeýle şertlerde islendik kosmos gämisi birnäçe sekuntda weýran bolup biler.
Weneranyň atmosferasy esasan kömürturşy gazyndan ybarat bolup, onuň bulutlary kükürt turşusyndan durýar. Alymlar 60 kilometr beýiklikde gyzgynlygyň peselýändigini (takmynan 40-60°C) tassyklasalar-da, bu ýagdaý adamyň ol ýerde bolmagy üçin ýeterlik däldir. Mundan öň käbir barlagçylaryň atmosferada ýaşaýyş alamaty bolan fosfin gazyny tapandygy baradaky maglumatlary bolsa köp sanly alymlar şübheli hasaplaýarlar.
Häzirki zaman tehnologiýalary Marsa ýa-da Aýa uçuşlary amala aşyrmaga mümkinçilik berse-da, Weneranyň şertleri adamzat üçin geçilmez diwar bolup durýar. Şonuň üçin hem, alymlar bu planetany diňe uzakdan, robotlaşdyrylan apparatlaryň kömegi bilen öwrenmegiň has ýerlikli we howpsuz boljakdygyny nygtaýarlar.
Şeýle hem okanyň
Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.
Blitz