Oýun sanawy


Hytaýda ysmaz keselli adamlara niýetlenen beýni implantyny söwda maksatly ulanmaga rugsat berildi
22 Mart. 10:49Hytaýyň Lukmançylyk önümleri boýunça milli müdirligi "Neuracle Technology (Shanghai)" kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülen, kelleçanagyň içine ýerleşdirilýän ilkinji inwaziw «beýni-kompýuter» interfeýsini söwda maksatly ulanmaga resmi rugsat berdi. "Bloomberg" agentliginiň habar bermegine görä, bu enjam häzirki zaman neýrotehnologiýalarynyň lukmançylyk bazaryna çykarylmagynda möhüm öwrülişik nokady boldy. Täze tehnologiýa beýni signallaryny gönüden-göni sanly ulgamlara geçirmäge mümkinçilik berýär.
Bu ýokary tehnologiýaly implant esasan oňurga ýiliginiň şikeslenmegi sebäpli bedeniň käbir agzalary bölekleýin ysmaz bolan uly ýaşly hassalar üçin niýetlenendir. Geçirilen kliniki synaglaryň netijeleri bu ulgamyň hassalaryň elinde dürli zatlary tutmak we saklamak ukybyny ep-esli gowulandyrmaga ýardam edýändigini görkezdi. Bu bolsa hereket ukybyny ýitiren adamlaryň gündelik durmuşda özbaşdaklygyny dikeltmekde uly ähmiýete eýedir.
Ulgam diňe bir inçejik implantdan ybarat bolman, eýsem ol beýni datçikleri, ýörite robotlaşdyrylan ellik, hirurgiýa gurallary we çylşyrymly algoritmler ýaly köp sanly bölekleri öz içine alýar. Beýniden gelýän signallar ýörite lukmançylyk programma üpjünçiligi tarapyndan çözülip, robotlaşdyrylan gurluşlara buýruk hökmünde iberilýär. Häzirki wagta çenli bu innowasion tehnologiýa 36 sany meýletinçi hassada üstünlikli synag edildi we oňyn netijeler alyndy.
Pekin tarapyndan täze neýrointerfeýsleriň «geljegiň pudaklarynyň» hataryna goşulmagy Hytaýyň bu ugurdaky bäsdeşlik ukybyny artdyrmaga gönükdirilendir. Hytaý startaplary häzirki wagtda Ilon Maskyň "Neuralink" kompaniýasy ýaly dünýä derejeli tehnologiýa ägirtleri bilen bäsleşmäge çalşyp, bu pudagy işjeň ösdürýärler. Şeýle ädimler diňe bir lukmançylygyň däl, eýsem ynsan we tehnologiýanyň arasyndaky täze gatnaşyklaryň hem binýadyny tutýar.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady
10 Sen. 16:31Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.
Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.
Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.
Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.