Oýun sanawy


Italiýada gladiatora degişli bolmagy mümkin bolan gadymy aramgäh tapyldy
26 Mart. 17:44Italiýanyň günortasynda arheologlar gladiatorlaryň söweş pursatlary şekillendirilen täsin gadymy rim guburyny ýüze çykardylar. Alymlaryň çaklamalaryna görä, bu tapyndy biziň eýýamymyzyň I asyryna degişlidir. Taryhy ýadygärlik Apolloza munisipalitetiniň çäginde, meşhur Appiý ýolunyň golaýynda tötänleýin tapyldy. Sil joşgunyndan soňra ýeriň ýüzüne çykan hek daşlary bir meýletinçiniň ünsüni çekip, soňra bu ýerde giň gerimli gazuw-agtaryş işleriniň geçirilmegine sebäp boldy.
Geçirilen barlaglar netijesinde, tapylan bölekleriň ini 12 metr bolan tegelek binanyň galyndylarydygy anyklandy. Guburda söweşijileriň şekilleri çekilen 20-den gowrak daşyň tapylmagy arheologiýa ylmy üçin seýrek duş gelýän wakadyr. Şeýle hem, alymlar diwarlary dürli suratlar bilen bezelen ýerasty otagyň girelgesini tapdylar. Bu maglumatlar aramgähiň öz döwründe diýseň kaşaň we baý dizaýnda bolandygyny görkezýär.
Hünärmenleriň pikiriçe, guburda gladiator söweşleriniň şekillendirilmegi ýöne ýere däl. Bu bolsa şol ýerde jaýlanan adamyň jemgyýetdäki ýokary derejesinden ýa-da onuň ömür boýy meşgullanan hünäri, ýagny gladiatorlar bilen göni baglanyşykly bolanlygyndan habar berýär. Aramgähde jaýlanan şahsyýetiň anyk kimdigini anyklamak alymlar üçin indiki möhüm ädim bolar.
Häzirki wagtda tapyndynyň ähli bölekleri Benewento şäherine äkidildi. Ol ýerde ýöriteleşdirilen hünärmenler topary tarapyndan içgin barlaglar we dikeldiş işleri dowam etdirilýär. Bu tapyndy gadymy Rim medeniýetiniň we gladiatorçylyk taryhynyň täze sahypalaryny açmaga mümkinçilik berer.
Şeýle hem okanyň


Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär
10 Sen. 09:46Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.
Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.
Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.