Oýun sanawy
Soňky alty aýyň dowamynda dünýäde iň güýçli gymmatlan pul birbada anyklandy
02 Iýul. 08:05Halkara birža meýdançalarynyň we analitiki maliýe guramalarynyň resmi hasabatlaryna görä, Kolumbiýanyň pesosy şu ýylyň geçen alty aýynyň jemleri boýunça bütin dünýäde amerikan dollaryna gatnaşykda iň ýokary hümmetlenen milli pul hökmünde hasaba alyndy. «ria.ru» neşiriniň seljermelerine salgylanýan maglumatlar bu Günorta Amerika wekiliniň dollar garşysyndaky durnuklylygynyň gysga wagtda 9,02 göterim töweregi artandygyny görkezýär. Bu görkeziji global ykdysady şertlerde iň ýokary ösüş dinamikasy bolup durýar.
Şol bir wagtda dünýä maliýe bazarynda amerikan dollaryna garanyňda iň köp gymmatlan we iň güýçli diýlip yglan edilen pullaryň öňdelikli bäşligine ýene-de dört sany milli pul girdi. Olaryň hatarynda 6,59 göterim hümmetlenen Ysraýylyň şekeli, guralan söwdalarda 5,91 göterim berkän Braziliýanyň realy, öz pozisiýasyny 5,55 göterim ýokary göteren Wengeriň forinti hem-de hümmedi 4,22 göterim artan Gazagystanyň tengesi bar. Şeýle hem global durnuksyzlyga garamazdan, Russiýanyň rubly hem ýylyň başyndan bäri dollara dahylly 0,61 göterim töweregi berkemegi başardy.
Maliýe hasabatlary diňe bir gymmatlan pullary däl, eýsem hasabat döwründe iň köp hümmet ýitiren we güýçden gaçan milli pullaryň sanawyny hem darykdyrdy. Bu gezekki hümmetsizlenme reýtinginde Türkiýanyň lirasy ilkinji orna çykyp, daşary ýurt walýutasyna garanyňda 7,91 göterim gymmatyny ýitirdi. Ondan sähelçe yza galan Şri-Lankanyň rupiýasy bolsa alty aýyň içinde öz taryhy gymmatynyň 7,81 göterimini giderdi we iň pes görkezijileriň birini hasaba aldy.
Şeýle-de dünýä boýunça iň durnuksyz we hümmetsizlenen beýleki pullaryň hatarynda Günorta Koreýanyň wonasy 7,06 göterim pese gaçyp, öňdelikli orunlaryň birini eýeledi. Analitikleriň berýän anyk maglumatlaryna görä, Indoneziýanyň rupiýasy 6,67 göterim we Rumyniýanyň täze leýi bolsa 5,74 göterim möwçde hümmetini ýitirip, dünýäniň iň durnuksyz walýuta birleşikleriniň sanawyna goşuldy. Bu maliýe bökdençlikleri degişli sebitlerdäki inflýasiýa we ykdysady durnuksyzlyklar bilen düşündirilýär.
Birža bilermenleri global maliýe bazaryndaky şeýle üýtgeşmeleriň geljekki alty aýda hem dowam edip biljekdigini çaklaýarlar. Ýurtlaryň merkezleşdirilen banklarynyň göterim mukdary boýunça kabul edýän kararlary we halkara söwda gatnaşyklary walýuta kuraslarynyň durnuklylygyna gönümel täsir etmegini dowam etdirer.
Şeýle hem okanyň
Finlýandiýada «Google» kompaniýasynyň maglumat merkezini gurmak üçin tokaýyň çapylmagy eko-şertleri bozup, möjekleriň ilatly ýerlere gelmegine sebäp boldy
Bugün 06:16Finlýandiýanyň Otanmýaki obasynda we Muhoz şäheriniň golaýynda «Google» kompaniýasynyň täze maglumat merkezlerini gurmak maksady bilen tokaý meýdanlarynyň köp möçberde arassalanmagy ýabany haýwanlaryň tebigy ýaşaýyş gurşawyny bozdy. Finlýandiýanyň Tebigaty goramak birleşiginiň ekologiýa hünärmenleriniň maglumatlaryna görä, Otanmýakide 150 müňe golaý, Muhozda bolsa 250 müň töweregi agaç çapyl typ, 330 gektar tokaý meýdany düýpli arassalandy. Tebigy mekanyndan mahrum bolan möjekleriň ilatly ýerlere çozmagy we gurluşyk meýdançalaryndan akýan hapa suwlaryň local derýalara guýmalaşmagy ýerli ýaşaýjylaryň arasynda uly alada döretdi.
Bu giň göwrümli tokaý arassalamak işleri taslamanyň daşky gurşawa ýetirjek täsirine hökmany baha bermek işleri doly tamamlanmazdan öň bikanun amala aşyryldy. Ýurduň gözegçilik edarasynyň duýduryşyndan soň gurluşyk işleri wagtlaýyn togtadyldy, «Google-yň» Finlýandiýadaky ýolbaşçysy Antti Ýarwinen bolsa bolup geçen ýagdaý üçin resmi taýdan ötünç sorap, kanunçylyk talaplaryny berjaý etmäge taýýardyklaryny bildirdi. Kompaniýa ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak üçin 130 gektar meýdana täze agaç nahallaryny oturtmagy wada beren hem bolsa, ekologlar we 93 müňden gowrak gol çeken ýerli ýaşaýjylar muny ýeterlik däl diýip hasaplaýarlar.
Bellenilmeli z zat, bu iki gurluşyk meýdançasy «Google» kompaniýasynyň emeli aň infrastrukturasyny ösdürmäge gönükdirilen, umumy bahasy 13 milliard ýewro deň bolan mega-taslamasynyň bir bölegidir. Finlýandiýanyň hökümeti we Premýer-ministr Petteri Orpo bu iri maýa goýumlary goldan hem bolsalar, tokaýlaryň bikanun çapylmagyny berk condemned etdiler. Häzirki wagtda arzan energiýa we salkyn howa şertleri sebäpli Finlýandiýada maglumat merkezlerini gurmak boýunça 145 sany täze taslama seredilýär, emma bu waka tehnologiýa ägirtleriniň daşky gurşawa ýetirýän täsirine gözegçiligi güýçlendirmegiň zerurdygyny ýene bir gezek subut etdi.
Blitz