Bütindünýä meteorologik guramasy (BMG) tarapyndan taýýarlanan «2025-nji ýylda global klimatyň ýagdaýy» atly täze hasabatda Islandiýanyň we Demirgazyk Amerikanyň Ýuwaş umman kenarýakasynyň buzluklarynyň görülmedik möçberde ýitirilendigi bellenilýär. «Armenpress» neşiriniň habar bermegine görä, bu ýagdaý dünýäde dowam edýän howanyň global maýlamasynyň iň aýdyň we alada goýýan görkezijileriniň biridir.

Guramanyň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýyldaky buzluklaryň umumy derejesi 1950-nji ýyllardan bäri alnyp barylýan yzygiderli synlamalaryň taryhynda iň pes bäş görkezijiniň biridir. Hasabatda 2022-2023-nji ýyllarda bu ýagdaýyň has-da ýiti bolandygy aýdylsa-da, 2025-nji ýyldaky Islandiýadaky ereme taryhy rekordlary täzeledi. Alymlar buzluklaryň beýle tiz depgin bilen eremeginiň ekologik deňagramlylyga we geljekdäki süýji suw gorlaryna düýpli howp salýandygyny duýdurýarlar.

BMG-niň bilermenleri 1993-nji ýyldan 2018-nji ýyla çenli dünýä ummanlarynyň derejesiniň ýokarlanmagynyň esasy sebäbiniň hut buzluklaryň eremegi bilen baglydygyny anykladylar. Bu hadysa deňiz derejesiniň ýokarlanmagyna uly täsir edýär. Şol sanda, umman suwlarynyň umumy maýlamagy bu prosesiň 42%-ini, Grenlandiýanyň buz galkanlarynyň eremegi 15%-ini, Antarktidanyň buzluklarynyň eremegi bolsa 8%-ini emele getirýär.

Hasabatda bellenilişi ýaly, global gyzgynlygyň ýokarlanmagy diňe bir polýar sebitlerine däl, eýsem daglyk ýerleriň buzluklaryna hem uly zeper ýetirýär. Islandiýanyň mysalynda bu ýagdaý ýurduň tebigy landşaftynyň we gidrologik ulgamynyň üýtgemegine sebäp bolup biler. Halkara jemgyýetçiligi bu hasabatyň netijelerinden ugur alyp, parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmak we ekologiýany goramak boýunça has tutanýerli çäreleri görmäge çagyrylýar.