Oýun sanawy

Gyrgyzystanyň umumybilim berýän mekdeplerinde täze okuw möhleti girizildi

30 Iýun. 16:54

Çeşme

Gyrgyzystan Respublikasynyň hökümeti orta bilim edaralaryny mejlislere esaslanýan täze ulgama geçirmek baradaky degişli kadalaşdyryjy resminamalary tassyklady. Girizilen resmi üýtgetmelere laýyklykda, ýurtda mekdep biliminiň dowamlylygy indi doly 12 ýyla deň bolar. Bu syýasat milli bilim standardyny halkara ölçeglerine laýyk getirmäge gönükdirilendir.

Täze kadalaşdyryjy namalara görä, okuw meýilnamasynyň gurluşy birnäçe tapgyra bölünýär. Başlangyç bilim derejesi alty ýyl, orta bilim derejesi üç ýyl we ýokary synp bilim derejesi hem üç ýyl möhlet bilen kesgitlenildi. Şunlukda, orta mekdep okuwçylarynyň bilim alýan umumy wagty öňküsi bilen deňeşdirilende uzaldyldy.

Mekdeplerde täze okuw ýylynyň dowamlylygy umumylykda azyndan 34 hepde hökmünde bellenildi, emma ilkinji we ikinji synplar üçin gysgaldylan möhletler göz öňünde tutuldy. Şeýle hem okuwçylaryň ýylyň dowamyndaky dynç alyş günleriniň möhleti 30 günden, tomusky dynç alyş döwri bolsa 14 hepdeden az bolmaly däl diýip bellenildi.

Döwlet tarapyndan kabul edilen bu çözgüt ýaş nesle düşýän okuw ýüküni kadalaşdyrmaga we ders maksatnamalaryny has amatly paýlamaga şert döreder. Ýörite tassyklanan kadalar resmi taýdan köpçülige ýetirilenden soň, on günüň dowamynda doly güýje girer.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.