Oýun sanawy


Braziliýada ak gabykly bananyň täze görnüşi resmi taýdan hasaba alyndy
22 Aprel. 09:04Braziliýanyň oba hojalygynda täze sahypa açyldy: Santa-Katarina ştatynda «Klarinýa» (Clarinha) diýlip atlandyrylýan bananyň üýtgeşik görnüşi tapyldy we resmileşdirildi. Ýurduň Oba hojalyk we maldarçylyk ministrligi bu ösümligi sortlaryň milli sanawyna goşdy. Bu täze görnüşiň ýüze çykarylmagy oba hojalyk hünärmenleriniň we alymlaryň ünsüni çeken tötänleýin waka boldy.
Ylmy maglumatlara görä, «Klarinýa» giňden ýaýran «Kwendiş» toparynyň tebigy genetiki mutasiýasynyň netijesidir. Täze miwäniň esasy biologik aýratynlygy onuň gabygynda hlorofilliň örän pes derejesidir — bu görkeziji adaty bananlardakydan 43 göterim pesdir. Şol sebäpli miwäniň gabygy adaty sary reňkiň deregine ak we ýalpyldawuk reňke eýe bolup, özboluşly görnüşi bilen tapawutlanýar.
Geçirilen meýdan barlaglary we synaglar täze sortuň hasyllylyk hem-de ösüş aýratynlyklary boýunça adaty banan agaçlaryndan pes dälidigini subut etdi. Biologlar mutasiýanyň diňe daşky görnüşe täsir edendigini, emma ösümligiň köpeliş we hasyl beriş ukybyna zeper ýetirmändigini belleýärler. Bu bolsa «Klarinýany» senagat taýdan ösdürmek we fermer hojalyklaryna ornaşdyrmak üçin geljegi uly ekinleriň hataryna goşýar.
Bu sortuň esasy täjirçilik artykmaçlygy onuň daşky görnüşiniň durnuklylygy bilen baglydyr. Saklanylanda (esasanam gyş paslynda) gabygy çalt garalýan adaty bananlardan tapawutlylykda, ak gabykly miweler dükan tekjelerinde özüniň täze görnüşini has uzak wagtlap saklaýarlar. Bu aýratynlyk söwda nokatlarynda ýitgileri azaltmaga we täsin görnüşi arkaly alyjylaryň gyzyklanmasyny artdyrmaga mümkinçilik berýär.
Şeýle hem okanyň


Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär
10 Sen. 09:46Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.
Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.
Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.