Oýun sanawy

8,1 ballyk güýçli ýer titremesinden soň, Filippinlerde we Ýaponiýada wehimli sunami duýduryşy berildi

08 Iýun. 11:38

Çeşme

Mindanao adasynyň kenarýaka zolagynda bolup geçen 8,1 ballyk wehimli we agyr ýer titremesinden soňra, Filippinler Respublikasynda hem-de Ýaponiýada ranygy kesgitlenmedik gyssagly sunami duýduryşy yglan edildi. Iki ýurduň hökümet edaralary amaly howp astyndaky birnäçe kenarýaka sebitlerinde ýaşaýan ýerli ilaty gyssagly ewakuasiýa etmäge (howpsuz ýerlere göçürmäge) başladylar.

Ýewropa-Ortaýer deňzi seýsmologiýa merkeziniň (EMSC) berýän resmi we takyk maglumatyna görä, tebigy sarsynty Filippinleriň takmynan 679 000 töweregi ilaty bolan Heneral-Santos şäheriniň 51 kilometr golaýynda hasaba alyndy. Ýer titremesiniň emele gelen taryhy merkezi ýer gabygynyň 10 kilometr çuňlugynda ýerleşdi.

Filippinleriň Wulkanologiýa we seýsmologiýa instituty (PHIVOLCS) hem gidrologik taýdan sunami howpunyň örän ýokary derejededigini tassyklady. Deňiz tolkunlarynyň belentliginiň adaty derejeden bir metrden hem köp bolmagyna, durnuksyz ýapyk aýlaglarda, deňiz bogazlarynda bolsa ondanam has ýokary galmagyna doly garaşylýar. Ilkinji ägirt uly tolkunlaryň 8-nji iýunda Ýuwaş ummany wagty bilen irden sagat 07:37-den 09:37 aralygynda (Aşgabat wagty bilen sagat 14:37 we 16:37 aralygynda) kenarýaka zolaklara urulmagyna we bu durnuksyz wehimli ýagdaýyň birnäçe sagatlap dowam etmegine garaşylýar.

Sarangani, Dawao Oksidental, Tawi-Tawi, Sulu, Basilan, Zamboanga-del-Sur, Zamboanga-Sibugay, Sultan-Kudarat we Günorta Kotabato welaýatlarynyň kenarýaka çäklerinde ýaşaýan raýatlara amaly howply zolaklary gyssagly terk edip, geografik taýdan beýik ýerlere ýa-da gury ýeriň içerki howpsuz sebitlerine göçmek barada durnukly maslahat berildi.

Ýaponiýanyň Ýangyna we tebigy betbagtçylyklara garşy göreşmek boýunça döwlet gullugynyň ýaýradan statistik maglumatlaryna görä, ýurt boýunça 95 961 hojalyk we jemi on sany iri prefekturada — Ibarakide, Tibada, Sidzuokada, Aýtide, Miede, Wakaýamada, Kotide, Miýadzakide, Kagosimada we Okinawada ýaşaýan 181 500 sany raýat gyssagly ewakuasiýa edilmeli diýen resmi buýruk aldy.

Mie prefekturasynda ýerli dolandyryş edaralary 42 000-den gowrak adamyň hemişelik ýaşaýan Sima şäheriniň bütin ilatyny gyssagly we arassa göçürmek barada gutarnykly görkezme çykardy. Kagosima prefekturasynda bolsa kenarýakada ýerleşýän Kimosuki şäheriniň takmynan 3 800 ýaşaýjysyna gaçybatalgalara gitmek buýruldy. Mundan başga-da, Niçinan, Toýohasi, Numadzu, Koçi, Naha, Hitati we Kitaibaraki şäherlerinde hem şunuň ýaly gyssagly goranyş çäreleri we raýat goranyşy düzgünleri amala aşyryldy. Kenarýaka sebitleriň ähli ýaşaýjylaryna wagt ýitirmän derhal ýöriteleşdirilen howpsuz gaçybatalgalarda gizlenmek durnukly maslahat berilýär.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy

Bugün 10:24

Çeşme

Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.

Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.

Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌