Oýun sanawy


8,1 ballyk güýçli ýer titremesinden soň, Filippinlerde we Ýaponiýada wehimli sunami duýduryşy berildi
08 Iýun. 11:38Mindanao adasynyň kenarýaka zolagynda bolup geçen 8,1 ballyk wehimli we agyr ýer titremesinden soňra, Filippinler Respublikasynda hem-de Ýaponiýada ranygy kesgitlenmedik gyssagly sunami duýduryşy yglan edildi. Iki ýurduň hökümet edaralary amaly howp astyndaky birnäçe kenarýaka sebitlerinde ýaşaýan ýerli ilaty gyssagly ewakuasiýa etmäge (howpsuz ýerlere göçürmäge) başladylar.
Ýewropa-Ortaýer deňzi seýsmologiýa merkeziniň (EMSC) berýän resmi we takyk maglumatyna görä, tebigy sarsynty Filippinleriň takmynan 679 000 töweregi ilaty bolan Heneral-Santos şäheriniň 51 kilometr golaýynda hasaba alyndy. Ýer titremesiniň emele gelen taryhy merkezi ýer gabygynyň 10 kilometr çuňlugynda ýerleşdi.
Filippinleriň Wulkanologiýa we seýsmologiýa instituty (PHIVOLCS) hem gidrologik taýdan sunami howpunyň örän ýokary derejededigini tassyklady. Deňiz tolkunlarynyň belentliginiň adaty derejeden bir metrden hem köp bolmagyna, durnuksyz ýapyk aýlaglarda, deňiz bogazlarynda bolsa ondanam has ýokary galmagyna doly garaşylýar. Ilkinji ägirt uly tolkunlaryň 8-nji iýunda Ýuwaş ummany wagty bilen irden sagat 07:37-den 09:37 aralygynda (Aşgabat wagty bilen sagat 14:37 we 16:37 aralygynda) kenarýaka zolaklara urulmagyna we bu durnuksyz wehimli ýagdaýyň birnäçe sagatlap dowam etmegine garaşylýar.
Sarangani, Dawao Oksidental, Tawi-Tawi, Sulu, Basilan, Zamboanga-del-Sur, Zamboanga-Sibugay, Sultan-Kudarat we Günorta Kotabato welaýatlarynyň kenarýaka çäklerinde ýaşaýan raýatlara amaly howply zolaklary gyssagly terk edip, geografik taýdan beýik ýerlere ýa-da gury ýeriň içerki howpsuz sebitlerine göçmek barada durnukly maslahat berildi.
Ýaponiýanyň Ýangyna we tebigy betbagtçylyklara garşy göreşmek boýunça döwlet gullugynyň ýaýradan statistik maglumatlaryna görä, ýurt boýunça 95 961 hojalyk we jemi on sany iri prefekturada — Ibarakide, Tibada, Sidzuokada, Aýtide, Miede, Wakaýamada, Kotide, Miýadzakide, Kagosimada we Okinawada ýaşaýan 181 500 sany raýat gyssagly ewakuasiýa edilmeli diýen resmi buýruk aldy.
Mie prefekturasynda ýerli dolandyryş edaralary 42 000-den gowrak adamyň hemişelik ýaşaýan Sima şäheriniň bütin ilatyny gyssagly we arassa göçürmek barada gutarnykly görkezme çykardy. Kagosima prefekturasynda bolsa kenarýakada ýerleşýän Kimosuki şäheriniň takmynan 3 800 ýaşaýjysyna gaçybatalgalara gitmek buýruldy. Mundan başga-da, Niçinan, Toýohasi, Numadzu, Koçi, Naha, Hitati we Kitaibaraki şäherlerinde hem şunuň ýaly gyssagly goranyş çäreleri we raýat goranyşy düzgünleri amala aşyryldy. Kenarýaka sebitleriň ähli ýaşaýjylaryna wagt ýitirmän derhal ýöriteleşdirilen howpsuz gaçybatalgalarda gizlenmek durnukly maslahat berilýär.
Şeýle hem okanyň


Russiýanyň paýtagtynda iň uzak ýaşly ýaşaýjylaryň ýaş görkezijileri aýan edildi
10 Sen. 08:16Moskwa şäherinde häzirki wagtda iň uly ýaşly zenan ýaşaýjynyň 108 ýaşy, iň uly ýaşly erkek ýaşaýjynyň bolsa 105 ýaşy doldy. Bu barada şäheriň Zähmet we ilaty sosial taýdan goramak edarasyna salgylanmak bilen «Gazeta.ru» neşiri habar berýär.
Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, Moskwada ortaça ömür dowamlylygy 2026-njy ýylda 80 ýaşdan gowrak bolar. Ýaşaýjylaryň ömür dowamlylygynyň mundan beýläk-de artmagy öňüni alyş lukmançylygynyň kämilleşmegi, emeli aň tilsimleriniň ornaşdyrylmagy hem-de şäher infrastrukturasynyň ösmegi bilen baglanyşdyrylýar.
Russiýa Federasiýasy boýunça ilatyň iň uzak ýaşaýan sebitleriniň sanawynda Inguşetiýa Respublikasy birinji orny eýeleýär. Şeýle hem ýokary görkezijili sebitleriň hataryna Dagystan, Moskwa şäheri, Kabardin-Balkar we Garaçaý-Çerkez respublikalary girdi.