Oýun sanawy

Uganda Ebola wirusynyň ýaýramagy sebäpli Kongo Demokratik Respublikasy bilen serhedini doly ýapdy

28 Maý. 08:19

Çeşme

Ugandanyň hökümet derejesindäki ýolbaşçylary goňşy Kongo Demokratik Respublikasy bilen aradaky döwlet serhedini doly ýapmak barada resmi karar kabul etdi. Bu çäre goňşy ýurtda ebola gyzzyrmasynyň köpçülikleýin ýaýramagynyň dowam etmegi we epidemiologik ýagdaýyň ýokançlanmagy sebäpli durmuşa geçirildi. Degişli çäklendirmeler hökümet tarapyndan yglan edilen pursadyndan başlap, dessine güýje girdi.

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň ýöriteleşdirilen düzümleriniň berýän iň soňky hasabatlaryna görä, Kongo DR-da ýokanç keseliň durnukly ýaýramak meýli saklanyp galýar. Häzirki wagtda bu ýurtda howply wirusy ýokuşan raýatlaryň umumy sany eýýäm müň adama golaýlady. Şol bir wagtda ýüzden gowrak hassanyň wirus göterijidigi laboratoriýa barlaglarynyň netijeleri arkaly anyk we resmi taýdan tassyklanyldy.

Kongo çäklerinde emele gelen bu saglygy goraýyş böhran wezipesi eýýäm köpsanly adam pidalaryna getirdi. Lukmançylyk edaralarynyň maglumatlaryna laýyklykda, agzalan ýurtda ebola wirusynyň döreden gaýtalanmalary netijesinde iki ýüz ýigrimi adam ýogaldy. Ýogalanlaryň sanynyň yzygiderli artmagy sebitdäki goňşy döwletleri goranyş çärelerini güýçlendirmäge mejbur edýär.

Ýokanç wirusyň ýaýramak howpy Uganda döwletiniň çäklerine hem öz täsirini ýetirdi. Häzirki güne çenli ýurduň saglygy goraýyş gulluklary tarapyndan ebola ýokanjy degen ýedi sany hassa hasaba alyndy. Şol näsaglaryň biriniň durmuşyny halas etmek başartmady we ol aradan additive çykdy, bu bolsa serhet sebitinde berk gözegçiligi ýola goýmak baradaky çözgüdiň esasy sebäpleriniň biri boldy.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.