Oýun sanawy

Türkmenistan “Sanly Konsepsiýa-2028” hödürledi: AI, 5G we Transhazar kabel ugrunda täze tapgyr

13 Noý. 08:55

Çeşme

Aşgabat, 12-nji noýabr 2025 ý. Halkara “Turkmentel-2025” forumynyň hem-de ulag integrasiýasy maslahatynyň çäginde Aragatnaşyk ministri Hajymyrat Hudaýgulyýew ýurdumyzyň täze strategiýasyny — “2026–2028 ýyllar üçin sanly ykdysadyýeti ösdürmek konsepsiýasyny” hödürledi.

Ministr bu birleşik formatyň ýurduň ösüşinde täze ugur açýandygyny belläp, sanly, ulag we logistika tehnologiýalarynyň utgaşmagynyň durnukly ösüşiň, “akylly şäherleriň” we döwrebap önümçilik ulgamlarynyň esasy boljakdygyny nygtady.

Konsepsiýanyň esasy ugurlary:

  • emeli aň tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy,

  • “Elektron hökümet” ulgamynyň kämilleşdirilmegi,

  • bilimiň we saglygy goraýşyň sanlylaşdyrylmagy,

  • maglumat ulgamlarynyň giňeldilmegi,

  • innowasiýalara maýa goýumlarynyň çekilmegi.

5G we sanly ulgam

Arkadag şäherinde 5G ulgamynyň işe girizilmegi bu tehnologiýanyň ýurdumyzyň ähli künjegine ýaýramagy üçin başlangyç ädim boldy. Şäherde eýýäm 4G+, “ýaşyl” tehnologiýalar we häzirki zaman aragatnaşyk çözgütleri peýdalanylýar.

Emeli aň we ylmy merkezler

Türkmenistan emeli aňy ykdysady ösüşiň esasy hereketlendirijisi hökmünde görýär. Häzirki wagtda bilimde (adaptasiýaly okatmak), saglygy goraýyşda (AI diagnostikasy) we oba hojalygynda (hasyllylyk seljermesi) taslamalar durmuşa geçirilýär.
Ýakyn wagtda “Türkmen­telekom” esasynda Emeli aň boýunça ukybýet merkeziniň döredilmegi meýilleşdirilýär.

Halkara sanly hyzmatdaşlyk

Ministr Türkmenistanyň Uly Ýüpek ýolundaky aragatnaşyk merkezi hökmünde möhüm orny bardygyny belledi.

  • Häzirki wagtda 8 sany DWDM optiki magistral goňşy döwletler bilen gatnaşygy üpjün edýär.

  • Transhazar optiki kabeli (Türkmenistan–Azerbaýjan) hem-de Serhetabat–Herat liniýasy boýunça işler alnyp barylýar.

  • X-Road atly elektron maglumat alyş-çalyş ulgamy BMG-niň ösüş maksatnamasy we Estoniýa bilen bilelikde üstünlikli synagdan geçirildi.

Kiberhowpsuzlyk we hyzmatdaşlyk

Aragatnaşyk ministrliginiň düzümindäki Döwlet kiberhowpsuzlyk gullugy ýurduň maglumat giňişligini goramakda netijeli işleýär.
Çykyşynyň ahyrynda Hudaýgulyýew daşary ýurt hyzmatdaşlaryny innowasion merkezleri döretmekde, sanly maliýe gurallaryny ösdürmekde we serhetara sanly koridorlary emele getirmekde işjeň hyzmatdaşlyga çagyrdy.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Mary welaýatynda ýylda 50 müň tonna önüm öndürmäge ukyply täze süýt gaýtadan işleýän kärhana dabaraly açyldy

26 Okt. 10:04

Çeşme

Mary welaýatynyň Mary etrabynyň «Täze Oba» daýhan birleşiginiň çäginde ýylda 50 müň tonna süýdi gaýtadan işlemäge niýetlenen döwrebap önümçilik toplumy dabaraly ýagdaýda ulanyşa berildi. Täze senagat desgasynyň açylyş dabarasyna ýerli häkimiýet edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň wekilleri, senagat kärhanalarynyň hünärmenleri, talyplar ham-da hormatly ýaşulular gatnaşdylar. Bu döwrebap toplum sebitiň azyk senagaty kuwwatyny ep-esli artdyrmaga uly goşant goşar.

Täze zawodyň gurluşyk işleri hususy telekeçi Guwançmyrat Orazowa hemişelik ulanmak üçin bölünüp berlen 3,5 gektar meýdanda alnyp baryldy. Taslamanyň baş potratçysy hökmünde ýurduň öňdebaryjy «Täze Aý Önümleri» hojalyk jemgyýeti çykyş etdi, alnyp barylan gurluşyk işleri bolsa Türkiýe Respublikasynyň ýöriteleşdirilen kompaniýasy tarapyndan enjamlaşdyrylan metal gurluşlar we kämil materiallar bilen üpjün edildi.

Kärhana iň döwrebap tehnologik liniýalar, önümçilik sehler hem-da barlaghana-gözegçilik bölümleri bilen doly üpjün edilendir. Bu ýokary tehnologik enjamlar köp görnüşli süýt we gatyk önümlerini öndürmäge, amallaryň netijeliligini ýokarlandyrmaga we önümleriň peýdaly häsiýetlerini saklamak bilen olaryň saklanyş möhletini uzaltmaga mümkinçilik berýär. Desganyň ulanyşa girizilmegi içerki bazary ýerli önümler bilen bökdençsiz üpjün etmäge hem-da sebitde täze iş orunlaryny döretmäge şert döredýär.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌