Oýun sanawy
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri 2025-nji ýylyň 21-nji iýulynda gol çeken buýruk bilen öňüni alyş sanjymlarynyň geçirilmegi baradaky Milli tertibe üýtgetmeler girizdi. Täze tertip sanjymlaryň möhletlerini hem-de hökmany sanjym edilmeli raýat toparlaryny täzeden kesgitleýär.
Tertibe laýyklykda, bellenilen wagtda sanjym almadyk çagalaryň mekdeplere, çagalar baglaryna kabul edilmegine rugsat berilmeýär. Emma lukmançylyk taýdan garşy görkezmesi bolan ýagdaýynda çagalaryň kabul edilmegi ýörite lukmançylyk konsiliumynyň karary bilen kesgitlenýär.
Sanawda bäbeklik döwründen başlap 25 ýaşyna çenli dürli ýaş toparlary üçin sanjymlaryň anyk tertibi görkezilýär. Olar gepatit B, inçekesel, difteriýa, gökbogma, poliomiýelit, rotawirus, gyzamyk, gyzylja, APW ýaly ýokanç kesellere garşy öňüni alyş çärelerini öz içine alýar.
Täze tertip edaralaryň we guramalaryň ýolbaşçylaryna hem degişli jogapkärçiligi ýükleýär — olar saglygy goraýyş işgärlerine sanjymlaryň geçirilmeginde ýardam bermelidirler.
Şeýle hem, öňüni alyş sanjymlarynyň hasabat ulgamy döwrebaplaşdyrylyp, ähli maglumatlar ilki ýerli saglyk edaralarynda, soňra şäher we welaýat derejesinde jemlenýär hem-de döwlet derejesindäki hasabata girizilýär.
Bu tertip Türkmenistanyň Sanitariýa kodeksine, ýokanç keselleriň öňüni almak hakyndaky kanuna we "Saglyk" döwlet maksatnamasyna laýyklykda işlenip düzüldi.
Şeýle hem okanyň
Türkmenistanyň döwlet tebigy goraghanalary manul pişigini öwrenmek boýunça bilelikdäki gözleg işlerini geçirdiler
Bugün 07:05«Köpetdag», «Bathyz», «Köýtendag» we «Gaplaňgyr» döwlet tebigy goraghanalarynyň ylmy işgärleri Köpetdagyň beýik dag guşaklyklarynda täsin seýrek duş gelýän ýabany pişik bolan manuly gözlemek we gözegçilik etmek boýunça bilelikde giň göwrümli işleri geçirdiler. Bu barada «Türkmenistan» gazetinde habar berildi.
Manul 2024-nji ýylda çap edilen Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň 4-nji neşirinde «ýitip barýan görnüş», Tebigaty goramagyň halkara bileleşiginiň (IUCN) Gyzyl sanawynda bolsa «ýitmek howpuna ýakyn görnüş» derejesi bilen kesgitlendi. XIX asyryň ahyrlarynda we XX asyryň ortalarynda ýurdumyzyň daglyk bölgelerinde köp gabat gelen hem bolsa, soňky ýyllarda bu haýwan hakynda takyk maglumatlar örän azdy.
Ylmy işgärleriň 2018-nji ýyldan bäri geçirýän gözegçilikleriniň netijesinde manul pişigi Duşakerek dagynda, «Köpetdag» goraghanasynyň çäginde, Mürze dagynda, Daştoý deresinde, Uly Balkanda, golaýda bolsa Balkan welaýatynyň Daşky gurşawy goramak müdirligi bilen bilelikde geçirilen barlaglarda Kiçi Balkan dagynda fototuzaklaryň üsti bilen hasaba aldy.
Manul — gür tüýli, gysga aýakly, ýüzünde özboluşly gara zolaklary bolan kiçi göwrümli ýabany pişikdir. Beýleki pişik gurluşly haýwanlar bilen deňeşdirilende tizliginiň haýallygy sebäpli, ol öz awuny gemrijileriň hinleriniň hem-de gaýa jaýryklarynyň agzynda bukulyp awlaýar. Gizlenmek häsiýetiniň ýokarylygy sebäpli manul tebigatda örän seýrek duş gelýän we az öwrenilen görnüşleriň biri bolmagynda galýar.
Blitz