Oýun sanawy

Ikiýüzlüligiň biologik esaslary: söz we amal çaprazlygynyň beýni bilen baglanyşygy subut edildi

11 Aprel. 12:01

Çeşme

Ylmy barlaglar adamyň ahlak garaýyşlary bilen edýän işleriniň arasyndaky tapawudyň neýrobiologik sebäplerini ýüze çykardy. Alymlaryň anyklamagyna görä, ikiýüzlülik diňe bir häsiýet aýratynlygy bolman, eýsem beýniniň wentromedial prefrental gabygynyň işjeňligine gönüden-göni baglydyr. Bu açyş ynsanyň özüne peýda geljek ýagdaýynda näme üçin ahlak kadalaryndan dänip, başgalara baha berende bolsa şol kadalary berk talap edýändigini ylmy taýdan düşündirýär.

Sýaoçu Çžanyň ýolbaşçylygyndaky hünärmenler topary adamyň şahsy bähbitleri bilen ahlak borçlarynyň arasyndaky gapma-garşylygyň beýni tarapyndan nähili dolandyrylýandygyny öwrendiler. Barlaglar görkezişi ýaly, beýni öz kararlarymyzy köplenç peýda nukdaýnazaryndan, başgalaryň hereketlerini bolsa ahlak nukdaýnazaryndan seljerýär. Bu bolsa adamyň öz bähbidi üçin ýalana ýüz urmagyna, ýöne başgalaryň ýalanyny berk ýazgarmagyna sebäp bolýan özboluşly bir «biologik mehanizmdir».

Bu ýagdaýy anyklamak üçin 58 meýletinçiniň gatnaşmagynda fMRT skanirlemesini ulanmak arkaly ýörite synaglar geçirildi. Kart oýunlarynyň dowamynda gatnaşyjylaryň maddy baýrak almak üçin ýalan sözleýän pursatlaryndaky we beýleki adamlaryň hereketlerine baha berýän pursatlaryndaky beýni işjeňligi deňeşdirildi. Şeýle-de, alymlar beýniniň degişli bölegine pes güýçli elektrik signallary arkaly täsir edip, bu işjeňligiň ikiýüzli diýlip atlandyrylýan hereketleriň döremegine nähili täsir edýändigini subut etdiler.

Barlagyň awtorlarynyň biri bolan Hunweniň pikiriçe, bu ylmy netijeler ahlak taýdan durnuklylygyň we sözüňde tapylmagyň diňe bir dogabitdi häsiýet bolman, eýsem türgenleşdirip boljak bir ukyphydygyny görkezýär. Beýniniň bu işjeňlik mehanizmlerine düşünmek geljekde bilim ulgamynda täze usulyýetleri döretmäge, şeýle hem has kämil we ahlakly emeli aň ulgamlaryny işläp taýýarlamaga ýardam eder. Bu açyş ynsan tebigatyna täzeçe garalmagyna şert döredýär.

















Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy ABŞ-nyň diplomatiki wekili bilen parlament ara gatnaşyklary maslahatlaşdy

Bugün 08:14

Çeşme

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy Dünýägözel Gulmanowa 8-nji sentýabrda ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Kristin Hokins bilen duşuşyk geçirdi. National parlamentiň metbugat gullugynyň habar berşi ýaly, duşuşygyň dowamynda taraplar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyny we ony ösdürmegiň geljekki mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.

Gepleşikleriň gidişinde amerikan diplomaty Türkmenistanyň bitaraplyk we ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty hamana Mejlisiň ýurtdaky özgertmeleriň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alyp barýan işleri bilen tanyşdyryldy. Şeýle hem taraplar BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy boýunça kabul edilen «2028-nji ýyl — Halkara hukugynyň ýyly» atly Kararnamanyň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekdäki uly ähmiýetini bellenip geçdiler.

Dünýägözel Gulmanowa ABŞ-nyň ilçihanasynyň goldamagynda «Açyk dünýä» maksatnamasynyň çäklerinde Mejlisiň wekilleri üçin guralan okuw saparynyň tejribe alyşmakda uly rol oýnandygyny nygtady. Gepleşikleriň ahyrynda taraplar milli kanunçylygy kämilleşdirmäge we parlamentara hyzmatdaşlygy pugtalandurmaga gönükdirilen şeýle başlangyçlaryň geljekde hem dowam etdiriljekdigine goldaw bildirdiler.