Oýun sanawy


Türki halklaryň medeni dialogynda umumy ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäreleri dowam edýär
19 Iýun. 08:25Gazagystanyň paýtagty Astana şäherinde Halkara Türk akademiýasynyň guramagynda Umumy türk elipbiýi boýunça ýörite komissiýanyň dördünji resmi maslahaty guraldy. Sebit metbugatynyň ýaýradan maglumatlaryna görä, halkara geňeşiň dowamynda hünärmenler tarapyndan öňe sürülýän 34 harpdan ybarat bolan bitewi elipbiý ulgamyny amaly taýdan durmuşa geçirmegiň mehanizmleri giňişleýin seljerildi.
Mälim bolşy ýaly, bu taslamanyň esasy ugurlary 2022-nji ýylda geçirilen duşuşyklarda resmi taýdan ykrar edilipdi. Häzirki wagtda taslama gatnaşyjy ýurtlaryň ylmy we lingwistik edaralary tarapyndan bu grafikanyň dürli jemgyýetçilik we bilim sferalarynda ulanylyş kadalaryny durnuklaşdyrmak işleri amala aşyrylýar. Geçirilen nobatdaky maslahata Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan we Türkiýe ýaly döwletleriň görnükli dilçi alymlary hem-de bilermenleri gatnaşdylar.
Halkara Türk akademiýasynyň ýolbaşçysy Şahin Mustafaýew öz çykyşynda sebitde ylmy we medeni hyzmatdaşlyga bolan islegiň artýan şertlerinde, täze ýazuw kadasynyň düzgünlerini doly we anyk kesgitlemegiň taryhy ähmiýete eýedigini nygtady. Strategik maksatnamanyň başlangyjy hökmünde, akademiýa tarapyndan eýýäm täze ýazuw gurnawynda sebitiň nusgawy edebi eserleri bolan gazak edebiýatynyň düýbini tutujy Abaýyň pelsepewi ýazgylary hem-de gyrgyz ýazyjysy Çingiz Aýtmatowyň dünýä belli kyssalary neşir edildi.
Dilçi alymlaryň we taryhçylaryň pikiriçe, umumy elipbiý taslamasynyň işjeňleşdirilmegi sebit döwletleriniň arasyndaky ylmy-medeni alyş-çalyşlary täze tapgyra çykarmaga ýardam eder. Bu çäre dilleriň özboluşlylygyny gorap saklamak bilen bir hatarda, maglumat we bilim giňişligini utgaşdyrmakda strategik köpri bolup hyzmat edýär. Bilelikdäki täze ýazuw kadasy goňşy halklaryň arasyndaky taryhy dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny yzygiderli berkitmegiň esasy şerti hökmünde garalýar.
Şeýle hem okanyň


Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär
10 Sen. 09:46Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.
Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.
Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.