Oýun sanawy

Braziliýaly üç uýa häzirki wagtda ýaşap ýören iň garry doganlar hökmünde dünýä rekordyny goýdular

21 Maý. 13:09

Çeşme

Daşary ýurt metbugatynda neşir edilen habara laýyklykda, braziliýaly üç uýa bilelikde 316 ýaşy aradan geçirip, uzak ýaşamak boýunça häzirki döwrüň dünýä rekordyny hasaba giritdiler. Lewita, Zoraida we Zuliny de Deus Nunes dagylar häzirki wagtda bütin ýer şarynda ýaşap ýören iň ýaşy uly süýtdeş doganlar hökmünde halkara guramalary tarapyndan resmi taýdan ykrar edildi. Häzirki wagtda doganlaryň iň ulusy 108 ýaşynda, ortanjysy 104 ýaşynda, iň kiçisi bolsa 103 ýaşyny doldurdy.

Uzak ýaşan uýalar Braziliýanyň demirgazyk-gündogarynda ýerleşýän Seržipi ştatynda sekiz çagaly uly maşgalada dünýä indiler, ýöne olaryň ykbaly dürli ýollar bilen ösdi. 1917-nji ýylyň iýunynda doglan Lewita ilki öý hojalykçy bolan hem bolsa, soňra Rio-de-Žaneýro göçüp, milli teleýaýlymda zähmet çekipdir. 1921-nji ýylyň noýabrynda doglan Zoraida başlangyç synp mugallymy we şepagat uýasy bolup işlän bolsa, iň kiçi uýalary Zulina (1923-nji ýylyň marty) el işleri bilen meşgullanyp, alty çagasyna gowy bilim berip ýetişdiripdir.

Gerontologiýa ulgamynyň bilermenleri bu sebitdäki uzak ýaşamaklygyň diňe bir tötänlik däl-de, eýsem şol maşgalanyň nesil yzarlaýan genetiki aýratynlygydygyny belleýärler. Uýalaryň ejesi Žowelina we olaryň daýzasy hem öz wagtynda ýüz ýaşlyk sepsini geçmegi başarypdyrlar. Ýaşlarynyň gaty uly bolandygyna garamazdan, gyz doganlar häzirki güne çenli biri-biri bilen yzygiderli örän ýakyn we mähirli gatnaşykda ýaşap gelýärler.

Şeýle-de bolsa, braziliýaly uýalar häzirki wagtda ýaşap ýören iň garry doganlar diýen tituly alsalar-da, «LongeviQuest» taslamasynyň hasaba alan taryhy absolýut rekordyny entek täzeläp bilmediler. Taryhdaky iň ýokary görkeziji amerikaly uýalar Meggi Renfro, Kerri Li Miller we Rozi Li Warren dagylara degişli bolup, 2009-njy ýylyň dekabrynda olaryň iň kiçisi aradan çykan pursadynda jemi ýaşy 325-e ýetipdi. Emma häzirki braziliýaly uýalaryň bu taryhi rekordy täzelemäge doly mümkinçilikleri bar.

















Bangladeşde gyzamyk we denge keselleriniň ýaýramagy sebäpli saglygy goraýyş ulgamy kynçylyklara duş gelýär

10 Sen. 09:46

Çeşme

Bangladeşde ýurduň taryhynda iň uly gyzamyk epidemiýasy hasaba alnyp, keselhanalaryň näsaglardan dolmagy netijesinde saglygy goraýyş ulgamy agyr kynçylyklary başdan geçirýär. ABŞ-nyň Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezleriniň hamana Bangladeşiň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp «Reuters» gullugynyň habar berşi ýaly, 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri bu kesel sebäpli 999 ölüm hadysasy we 166 müňden gowrak şübheli näsag ýüze çykaryldy. Kesellänleriň agramly bölegini bäş ýaşa çenli çagalar düzýär.

Ýurtdaky saglygy goraýyş ýagdaýyny denge gyzzyrmasynyň hem birden ýaýramagy has-da kynlaşdyrýar. Ýylyň başyndan bäri denge keseli sebäpli 45 müňden gowrak adam hassahana ýerleşdirilip, bir günüň dowamynda keselhana düşýänleriň sany iň ýokary görkezijä ýetdi. Şunlukda, keselhanalarda orunlaryň, dermanlaryň hem-de çagalar üçin niýetlenen fiziologik erginleriň ýetmezçiligi ý кур çykdy.

Epidemiýanyň şeýle giň gerim almagyna 2024-2025-nji ýyllarda syýasy çökgünlik sebäpli meýilnamalaýyn sanjym işleriniň bökdelemegi hem-de wagtlaýyn hökümetiň milli sanjym kampaniýalaryny ýatyrlyp, derman satyn alyş ulgamyny üýtgetmegi sebäp boldy.