Oýun sanawy


«Işsizler öýçügi»: Ýaponiýada gartaşan işgärler üçin emele gelen özboluşly zähmet medeniýeti
28 Sen. 05:36Ýaponiýanyň korporatiw medeniýetinde öňki wezipelerine zerurlyk galmadyk uly ýaşly işgärleri goldamagyň özboluşly ulgamy emele geldi. «Fortune» neşiriniň ýazmagyna görä, ýurtda şeýle zähmetkeşleri işden çykarmagyň орnuna, olary jogapkärli taslamalardan boşadyp, edaralarda köplenç penjirä ýakyn stollara geçirýärler. Diňe kagyz resminamalar ýa-da hat-pet bilen bagly uşak işleri ýüklenýän bu işgärler işe gatnamagyny we aýlyk almagyny dowam etdirýärler. Ýapon jemgyýetinde olara «madogiwazoku», ýagny «penjire öňündäki taýpa» diýilýär.
Adatça, gürrüň 60 ýaşdan geçen, sanly tehnologiýalaryň çalt özgerişine uýgunlaşmakda kynçylyk çekýän zähmetkeşler barada gidýär. Bu ýagdaý Ýaponiýanyň zähmet bazarynyň özboluşly aýratynlyklary, ýagny ömürlik işe kabul etmek dästury we iş stajyna bagly zähmet haky ulgamy bilen baglanyşdyrylýar. Ýurtda hemişelik işgäri işden boşatmak kanunçylyk we jemgyýetçilik nukdaýnazaryndan aňsat däl bolup, zähmet şertnamasynyň iş beriji tarapyndan ýatyrylmagy kompaniýalar üçin uly biabraýlyk hasaplanýar.
2025–2026-njy ýyllaryň statistik görkezijilerine görä, Ýaponiýanyň ilatynyň 29 göterimden gowragyny 65 ýaşdan geçen adamlar düzüp, bu görkeziji dünýäde iň ýokary görkezijileriň biri bolup durýar. Zähmet güýjüniň ýetmezçiligi sebäpli işgärleriň 13–14 göterimden gowragyny pensiýa ýaşyndaky adamlar düzýär. Hökümet derejesinde kabul edilen kanunçylyga mitasyk, kompaniýalara zähmetkeşleri 70 ýaşa çenli iş ýerleri bilen üpjün etmek borjy ýüklenildi.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.