Oýun sanawy
Şwesiýanyň hökümeti ýaş nesliň arasynda «uky krizisine» garşy çäreleri görýär
15 Aprel. 09:15Şwesiýanyň häkimiýetleri çagalaryň we ýetginjekleriň arasynda uky bozulmalarynyň köpelmegi bilen bagly ýagdaýa çynlakaý alada bildirýärler. Jemgyýetçilik saglygy goraýşy baradaky agentligiň maglumatlaryna görä, soňky onýyllyklaryň dowamynda uky ýetmezçiligi meselesi ep-esli ýitileşdi. Statistiki görkezijiler 1980-nji ýyllardan bäri gijeki wagty uklamaýan ýetginjekleriň sanynyň birnäçe esse artandygyny subut edýär, bu bolsa öz gezeginde milli mesele hökmünde garalýar.
Durmuş işleri ministri Ýakob Forssmed maşgalalara kömek bermek we ýaşlara ukynyň ähmiýetini düşündirmek maksady bilen täze gözükmeleriň işlenip düzülendigini mälim etdi. Täze kadalara laýyklykda, 6 ýaşdan 12 ýaş aralygyndaky çagalar bir gije-gündiziň dowamynda azyndan 9-11 sagat uklamalydyrlar. Döwlet derejesindäki bu maslahatlar çagalaryň sagdyn ösmegini we okuwdaky işjeňligini saklamagy maksat edinýär.
Hünärmenleriň pikiriçe, häzirki wagtda smartfonlaryň we beýleki elektron enjamlaryň giňden ulanylmagy uky bozulmalarynyň esasy sebäbi bolup durýar. Ekranyň ýiti yşygy bedeniň tebigy biologik ritmlerini bozup, uka gitmek prosesini kynlaşdyrýar. Şol sebäpli täze strategiýanyň çäklerinde uklamazdan öň sanly enjamlardan peýdalanmagy çäklendirmek we agşamky wagty has parahat geçirmek maslahat berilýär.
Uky krizisini ýeňip geçmek üçin diňe bir enjamlary çäklendirmek däl, eýsem gündizlerine işjeň fiziki hereketde bolmak hem zerurdyr. Açyk howada gezelenç etmek we bedenterbiýe bilen meşgullanmak adamyň uky hilini ýokarlandyrmaga ýardam berýär. Şwesiýanyň hökümeti bu ugurda ýörite okuw-düşündiriş işlerini alyp barmagy we jemgyýetiň saglyk derejesini ýokarlandyrmagy meýilleşdirýär.
Şeýle hem okanyň
Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.
Blitz