Germaniýanyň Neýrodegeneratiw keselleri öwreniş merkeziniň we Mýunheniň Lýudwig-Maksimilian uniwersitetiniň alymlary tarapyndan geçirilen barlaglar Alsgeýmer keseliniň anyklanylyşynda täze sahypany açdy. Nature Communications žurnalynda çap edilen makalada ys duýuşyň peselmeginiň bu keseliň iň irki görkezijisi bolup biljekdigi subut edildi. Bellenilmeli esasy ýagdaý, bu alamat entek ýatkeşlik bilen bagly meseleler ýüze çykmazdan ep-esli wagt öň peýda bolýar.

Barlagyň netijelerine görä, beýnidäki immun öýjükleri nädogry signallara jogap hökmünde ys duýmak funksiýasyna jogapkär bolan nerw süýümlerini ýok edip başlaýarlar. Bu ýagdaý kognitiw bozulmalaryň, ýagny akyl ýetiriş ukyplarynyň peselmeginiň başlangyç tapgyrlarynda ýüze çykýar. Alymlar bu açyşyň keseli irki döwürde anyklamakda we bejerginiň netijeliligini ýokarlandyrmakda möhüm orun tutjakdygyny nygtaýarlar.

Alymlar bu netijä gelmek üçin laboratoriýa barlaglaryny, aradan çykan hassalaryň beýni dokumalarynyň seljermesini we döwrebap tomografiýa maglumatlaryny ulandylar. Barlagyň esasy awtory Lars Paegeriň sözlerine görä, beýni ýadrosy uky, gan aýlanyş we duýgy maglumatlaryny gaýtadan işlemek ýaly möhüm fiziologik amallary düzgünleşdirýär. Şol sebäpli beýni ýadrosy bilen ys duýuş nokadynyň arasyndaky baglanyşyklaryň bozulmagy keseliň habarçysy bolup hyzmat edýär.

Şeýle hem nerw öýjükleriniň gurluşynda olaryň zaýalanmagyna sebäp bolýan üýtgeşmeler ýüze çykaryldy. Bu ylmy täzelik lukmanlara Alsgeýmer keselini entek kliniki alamatlar doly ýüze çykmazdan öňe kesgitlemäge mümkinçilik berer. Wagtynda goýlan diagnoz bolsa bejergä ir başlamaga we keseliň öňüni alyş çärelerini has takyk amala aşyrmaga ýardam eder.