Oýun sanawy

Alymlar 500 ýyllyk ýadygärlikde adaty göze ilmeýän geň şekilleri tapdylar

18 Mart. 13:39

Çeşme

Barlagçylar Gwadulupaly Merýem enäniň şekili çekilen, kaktus süýüminden taýýarlanylan 500 ýyllyk täsin ýapynjada (tilmada) geň galdyryjy aýratynlygy ýüze çykardylar. «Daily Mail» neşiriniň habar bermegine görä, bu gadymy surat sanly ulgam arkaly ýokary derejede ulaldylanda, onuň içinde örän kiçijik 13 sany adamyň ýüz şekiliniň bardygy anyklandy. Bu tapyndy hem dindarlaryň, hem ylmy jemgyýetçiligiň arasynda uly gyzyklanma we gyzgalaňly çekişmeleri döretdi.

Tapylan bu sypatlar XVI asyryň adamlarynyň keşbini ýatladýar we olary adaty göz bilen görmek mümkin däl, diňe döwrebap tehnologiýalaryň kömegi bilen saýgaryp bolýar. Geçirilen seljermeler suratyň mata ýüzüne hiç hili öňünden çyzylan çyzgysyz ýa-da çotga yzlaryny galdyrmazdan geçirilendigini görkezdi. Bu bolsa şekiliň dörediliş usulynyň nusgawy nakgaşçylyk kadalaryndan düýpli tapawutlanýandygyny we onuň syrlylygyny has-da artdyrýandygyny subut edýär.

Agawa (kaktus) süýüminden dokalan bu matanyň bäş asyr bäri gaty gowy ýagdaýda saklanyp galmagy hem aýratyn geň galdyrýan ýagdaýdyr. Adatça mör-möjeklere we tozana durnuksyz bolan beýleki matalardan tapawutlylykda, bu ýadygärlik öz berkligini saklaýar. Asyrlaryň dowamynda millionlarça zyýaratçynyň elleriniň degmegine we dürli daşky täsirlerne garamazdan, suratyň reňkleri hiç hili solman, ilkibaşdaky durkuny saklap gelýär.

Merýem enäniň bu şekili 1751-nji ýyldan bäri yzygiderli öwrenilip gelinse-de, häzirki wagta çenli ylym onuň gelip çykyşyna anyk düşündiriş berip bilmedi. Şekili çekmekde ulanylan reňkleriň düzümi häzirki wagtda mälim bolan hiç bir tebigy ýa-da emeli boýaglara meňzemeýär. Käbirleri muny gudrat hasaplasa, başgalar sanly işlemekde ýüze çykýan aýratynlyklar diýip çaklaýarlar, emma ýadygärligiň syry heniz hem açylman galýar.

















Russiýanyň paýtagtynda iň uzak ýaşly ýaşaýjylaryň ýaş görkezijileri aýan edildi

10 Sen. 08:16

Çeşme

Moskwa şäherinde häzirki wagtda iň uly ýaşly zenan ýaşaýjynyň 108 ýaşy, iň uly ýaşly erkek ýaşaýjynyň bolsa 105 ýaşy doldy. Bu barada şäheriň Zähmet we ilaty sosial taýdan goramak edarasyna salgylanmak bilen «Gazeta.ru» neşiri habar berýär.

Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, Moskwada ortaça ömür dowamlylygy 2026-njy ýylda 80 ýaşdan gowrak bolar. Ýaşaýjylaryň ömür dowamlylygynyň mundan beýläk-de artmagy öňüni alyş lukmançylygynyň kämilleşmegi, emeli aň tilsimleriniň ornaşdyrylmagy hem-de şäher infrastrukturasynyň ösmegi bilen baglanyşdyrylýar.

Russiýa Federasiýasy boýunça ilatyň iň uzak ýaşaýan sebitleriniň sanawynda Inguşetiýa Respublikasy birinji orny eýeleýär. Şeýle hem ýokary görkezijili sebitleriň hataryna Dagystan, Moskwa şäheri, Kabardin-Balkar we Garaçaý-Çerkez respublikalary girdi.