Çžençžou uniwersitetiniň barlagçylar topary dünýäniň iň gaty mineraly hasaplanýan almazyň fiziki häsiýetlerini üýtgetmegi başardylar. Geçirilen ylmy synaglaryň netijesinde, almaz kristallary nano-göwrümlere çenli kiçeldilende, olaryň adatdan daşary maýyşgaklyk we «ýumşaklyk» häsiýetlerini ýüze çykarýandygy anyklandy. Bu açyş materialşynaslyk ylmynda täze sahypany açyp, almazlaryň diňe bir gatylygy däl, eýsem çeýeligi talap edilýän ugurlarda hem ulanylmagyna mümkinçilik berýär.

Barlaglaryň barşynda diametri 4-den 13 nanometre çenli bolan nano-almazlar ýöriteleşdirilen elektron mikroskoplaryň kömegi bilen gysylyp barlanyldy. Ýokary çözgütli kameralar we duýgur datçikler arkaly almazlaryň atom gurluşynda bolup geçýän üýtgeşmeler jikme-jik hasaba alyndy. Alymlar 13 nanometrlik almazlaryň öz gatylygyny saklaýan wagtynda, 8 nanometr we ondan kiçi bolan kristallaryň takmynan 30 göterim derejesinde ýumşaýandygyny we gysylmaga garşylyk görkezme häsiýetiniň peselýändigini subut etdiler.

Ylmy barlagyň netijeleri bu geň galdyryjy üýtgeşmäniň almazyň diňe bir daşky üsti bilen däl, eýsem onuň içki gatlaklaryndaky atom arabaglanyşyklarynyň aýratynlyklary bilen şertlendirilendigini görkezdi. Kristallaryň ölçegi belli bir çäkden aşanda, maddy gurluşyň mehaniki häsiýetleri düýpli üýtgeýär. Alymlar geljekde dürli temperatura şertleriniň we gaýtadan işlemek usullarynyň bu nano-almazlaryň çeýeligine nähili täsir edýändigini has çuňňur öwrenmegi meýilleşdirýärler.

Bu täze görnüşli «maýyşgak» almazlar geljekde ýokary tehnologiýaly pudaklarda, aýratyn-da kwant hasaplamalarynda we innowasion elektronika enjamlarynda giňden ulanylyp bilner. Almazlaryň gatylyk we çeýelik häsiýetleriniň utgaşdyrylmagy, has kämil datçikleriň we ýarymgeçirijileriň döredilmegine badalga berer. Ylmy jemgyýetçilik bu açyşyň mikroskopik ulgamlaryň durnuklylygyny we netijeliligini ýokarlandyrmakda uly geljeginiň bardygyny belleýär.