Astanada geçirilen Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň (AHHG) esaslandyryjy döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow sebit ekologiýasynyň wajyp meselelerine ünsi çekdi. Döwlet Baştutany häzirki çylşyrymly geosyýasy şertlerde Merkezi Aziýanyň ekologik meseleleriniň ikinji derejä geçirilmezliginiň möhümdigini belledi. Aral deňziniň geljegi we onuň ýakasynda ýaşaýan adamlaryň ykbaly sebit ýurtlarynyň syýasy, ahlak we ynsanperwer jogapkärçiligi bolup durýar.

Prezident Aral meselesine çölleşme, buzluklaryň eremegi we serhetüsti suw serişdelerini dolandyrmak ýaly beýleki wajyp meseleler bilen bitewülikde seretmegi teklip etdi. Türkmenistanyň başlangyçlarynyň dowamy hökmünde, tiz wagtdan Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkeziniň işe başlajakdygy mälim edildi. Bu merkez sebitde durnukly ykdysady ösüşi we ekologik abadançylygy üpjün etmekde möhüm ylmy-tehniki binýat bolar.

Halkara hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmak maksady bilen, türkmen tarapy AHHG-nyň we BMG-niň arasyndaky gatnaşyklary berkidýän täze Kararnamanyň taslamasyny taýýarlamagy öňe sürdi. Çykyşda Türkmenistanyň 2017-2019-njy ýyllarda Gazna başlyklyk eden döwründe bitiren işlerine, aýratyn-da, BMG-niň Aziýa — Ýuwaş umman sebiti üçin Ykdysady we Durmuş geňeşi tarapyndan kabul edilen Kararnamalara we Hereketleriň maksatnamasynyň 4-nji tapgyrynyň ähmiýetine aýratyn üns berildi.

1960-njy ýyllardan başlap Amyderýanyň we Syrderýanyň suwunyň azalmagy netijesinde dörän Aral betbagtçylygy 1993-nji ýylda Merkezi Aziýanyň bäş döwletiniň tagallasy bilen Gaznanyň döredilmegine getirdi. Häzirki wagtda AHHG sebitiň ekologiýasyny sagdynlaşdyrmaga gönükdirilen ylmy-amaly taslamalary maliýeleşdirýän esasy halkara düzümdir. Bäş döwletiň — Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň bilelikdäki işi häzirki zamanyň iň uly ekologik krizisleriniň biriniň zyýanyny azaltmagyň ýeke-täk ýoludyr.