Oýun sanawy
Nepalda çasly ýyrtyjy pile öwrülen pil taryhy: Haýwanyň gahar-gazaby bir maşgalanyň ykbalyny weýran etdi
14 Iýul. 08:22Halkara we sebit metbugatynyň berýän maglumatlaryna görä, Nepal Federatiw Demokratik Respublikasynda tebigat taryhynda seýrek duş gelýän, şol bir wagtyň özünde adamlarda uly gorky we gussa döreden waka hasaba alyndy. Ýurduň milli goraghanalarynyň töwereginde ýaşaýan "Dhurbe" lakamly gaharjaň we gypynçly pil, uzak ýyllaryň dowamynda ýörite maksat bilen bir maşgalany yzarlap, onuň agzalaryny heläk edip geldi. Bu adatdan daşary ýagdaý tebigatçylary we ýerli häkimiýetleri aýry-aýry maşgalalaryň we sebit ýaşaýjylarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça adatdan daşary çäreleri görmäge mejbur etdi.
Habarlarda bellenilişi ýaly, bu wagşylaşan haýwanyň soňky hüjümi iýul aýynyň başynda amala aşyryldy we ol maşgala uly ýitgi getirdi. Mundan 14 ýyl öň şol maşgalanyň uly nesliniň wekilleriniň ömrüni kasan bu pil, aradan şonça wagt geçmegine we maşgala agzalarynyň howpsuzlyk üçin başga ýerlere göçüp gitmegine garamazdan, olary täzeden tapmagy başardy we täze hüjüm gurady. Ýerli goraghananyň we milli sebit parkynyň resmi arhiw maglumatlary, bu iri süýdemdirijiniň diňe bir maşgala däl, eýsem sebitdäki onlarça adamyň, şol sanda gulluk borjuny ýerine ýetirýän harby gullukçylaryň hem ölümine sebäp bolandygyny görkezýär.
Häzirki wagtda ýurduň gorag gulluklary, ýöriteleşdirilen toparlar we harby birikmeler sebitiň tokaýlyklarynda adam ömrüne düýpli wezipeli howp salýan bu pili tapmak we zyýansyzlandyrmak boýunça giň göwrümli gözleg-halas ediş we yzarlaýyş amallaryny alyp barýarlar. Bilermenler bolsa bu wakanyň ýabany tebigat bilen adamlaryň ýaşaýyş giňişliginiň kesişmeginiň dörýän iň agyr netijeleriniň biridigini belleýärler.
Şeýle hem okanyň
Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.
Blitz