Oýun sanawy

Beýik Britaniýada bir milliona golaý ýaşlar okuwdan we işden çetde galdy

25 Mart. 13:34

Çeşme

Beýik Britaniýanyň zähmet bazarynda ýaşlaryň arasyndaky işsizlik meselesi soňky on ýylyň iň ýokary derejesine ýetdi. «Reuters» habarlar gullugynyň maglumatlaryna salgylanýan «Belta.by» neşiriniň habar bermegine görä, häzirki wagtda ýurtda bir milliona golaý ýaş adam ne bir ýerde okaýar, ne-de zähmet çekýär. Bu ýagdaý halkara derejesinde NEET (hiç ýerde okamaýan we işlemeýän ýaşlar) diýlip atlandyrylýan görkezijiniň düýpli ýokarlandygyny aýdyň görkezýär.

Hünärmenleriň tassyklamagyna görä, 2025-nji ýylyň ahyrky çärýeginde hasaba alnan bu görkezijiler ýaşlaryň arasyndaky işsizlik derejesiniň soňky on ýyllykda iň pes nokada düşendigini tassyklaýar. NEET görkezijisi adaty işsizlik sanawyna garanyňda, ýaşlaryň jemgyýetden we ykdysady durmuşdan çetleşmegini has takyk hasaplamaga mümkinçilik berýär. Bu ýagdaý ýurduň geljekki ykdysady ösüşi üçin uly töwekgelçilik hökmünde baha berilýär.

Analitikler bu kynçylygyň birnäçe sebäbini görkezýärler. Esasy faktorlaryň biri hökmünde iň pes aýlyk haklarynyň ýokarlandyrylmagy bellenilýär, bu bolsa öz gezeginde iş berijileriň çykdajylaryny artdyrýar. Şeýle hem, iş berijileriň durmuş ätiýaçlandyryş gaznasyna geçirýän maliýe tölegleriniň köpelmegi, kompaniýalaryň ýaş we tejribesiz işgärleri işe almagyna päsgelçilik döredýär. Netijede, ýaş britaniýalylar üçin zähmet bazaryna girmek barha kynlaşýar.

Häzirki wagtda Beýik Britaniýanyň hökümeti we ykdysatçylary bu ýagdaýy kadalaşdyrmak üçin täze strategiýalaryň üstünde işleýärler. Ýaşlaryň hünär ösüşini goldamak we iş berijiler üçin ýeňillikleri döretmek meseleleri gün tertibiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Zähmet bazaryndaky bu çylşyrymly şertler ýurtda durmuş-ykdysady özgertmeleriň zerurdygyny ýene bir gezek subut edýär.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.