Oýun sanawy
Ýurgen Habermas: häzirki zaman danalarynyň iň täsirlilerinden biri aradan çykdy
16 Mart. 14:14Dünýäniň ylmy jemgyýetçiligi uly ýitgä sezewar boldy: 2026-njy ýylyň 14-nji martynda belli nemes filosofy we sosiology Ýurgen Habermas 96 ýaşynda aradan çykdy. «Suhrkamp» neşirýatynyň beren maglumatyna görä, alym Bawariýanyň Ştarnberg şäherinde aradan çykypdyr. Onuň ýogalmagy bilen XX asyryň we häzirki döwrüň iň täsirli filosofiki mekdepleriniň biri özüniň beýik wekili bilen hoşlaşdy.
Habermas diňe bir öz döwrüniň däl, eýsem şu günüň hem iň täsirli syýasy pikirlenijileriniň biri hasaplanýardy. Onuň ylmy işleri demokratiýa nazaryýetiniň we syýasy filosofiýanyň düýbüni tutdy. Ol jemgyýetçilik pikiriniň kemala gelmeginde «aragatnaşyk işi» nazaryýetini öňe sürip, adamlaryň arasyndaky özara düşünişmegiň we jemgyýetçilik jedelleriniň demokratik jemgyýet üçin zerurdygyny subut etdi.
Onuň 1981-nji ýylda çap edilen «Aragatnaşyk işi teoriýasy» (The Theory of Communicative Action) atly esasy işi dünýäniň köp dillerine terjime edilip, sosial ylymlarda uly özgeriş döretdi. Habermas diňe bir ylmy işler bilen meşgullanman, eýsem Germaniýanyň syýasy durmuşynda hem işjeň orun tutdy. Ol filosofiýanyň esasy wezipesini jemgyýetçilik işi we demokratik gymmatlyklary goramak diýip hasaplaýardy.
Habermas özüniň ömri boýunça ynsanperwerlik, akyl-paýhas we demokratiýa ugrunda göreşip gelen taryhy şahsyýetdir. Onuň ylmy mirasy dünýäniň müňlerçe barlagçysy üçin öwrenilmeli esasy çeşme bolmagynda galar. Onuň aradan çykmasy bilen, Ýewropanyň intellektual taryhynyň möhüm bir sahypasy ýapyldy, ýöne onuň goýup giden pikirleri geljekki nesilleriň demokratik jemgyýet gurmakdaky ýoluny ýagtylandyrar.
Şeýle hem okanyň
Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.
Blitz