Oýun sanawy


Ýaponiýanyň Hökümeti Patyşa maşgalasy baradaky kanun taslamasyny tassyklady
02 Iýul. 10:52Ýaponiýanyň Hökümeti imperator maşgalasynyň agzalarynyň sanyny köpeltmek we durnuklylygyny üpjün etmek maksady bilen Patyşa öýi baradaky kanuna düýpli gatyşykly üýtgetmeler girizýän täze kanun taslamasyny resmi taýdan tassyklady. Ýerli NHK telekanaly tarapyndan ýaýradylan habarda bellenilişi ýaly, bu täze özgertmeler asyrlar boýy dowam edip gelen köşk däplerini we monarhiýanyň kadalaryny düýpli döwrebaplaşdyrmaga gönükdirilendir.
Kabul edilen möhüm düzedişleriň birine laýyklykda, patyşa neberesinden bolan zenanlar maşgala gurup, durmuşa çykanlaryndan soňra hem özleriniň Patyşa maşgalasynyň agzasy diýen belent hukuk derejesini saklap galmaga doly ygtyýar alýarlar. Häzirki wagtda hereket edýän köne düzgünlere görä bolsa, patyşa neslinden bolan aýal-gyzlar asylzada däl, ýagny Patyşa maşgalasyna girmeýän adaty erkek kişä durmuşa çykan badyna imperator köşkünden çykmaga we öz derejesini ýitirmäge borçludyylar.
Häzirki wagtda Ýaponiýanyň Patyşa maşgalasy häzirki wagtda tagtda oturan imperator Naruhitotadan we mundan başga-da 15 sany rəsmi şahsdan ybaratdyr. Häzirki kanunçylyga görä, imperatorlyk tagtyna mirasdüşerlik hukugy diňe we diňe erkek ugry boýunça nesilden-nesle geçip bilýär. Monarhiýa öýüniň häzirki agzalarynyň arasynda bolsa diňe üç sany erkek kişinin bu tagta eýe bolmaga kanuny we taryhy hukugy bardyr.
Mundan başga-da, 30-njy iýunda tassyklanan we resmi taýdan kabul edilen täze üýtgetmeler uly hukuk taryhy bolan ýene bir kaddany girizýär. Ol hem 1947-nji ýylda öz asylzadalaryk derejesini ýitiren öňki 11 sany patyşa şahalaryndan gelip çykýan erkekler ugrundan nesilleri imperator maşgalasyna ogullyga almaga resmi taýdan rugsat berýär. Şeýle ädim asylzada nesilleriň sanyny emeli usul bilen köpeltmäge mümkinçilik döredýär.
Täze kanun taslamasynda ogullyga alynjak dalaşgärler üçin hem örän berk şertler we süzgüçler bellenilipdir. Resminama laýyklykda, ogullyga alynýan şahslaryň ýaşy 15 ýaşdan uly bolmaly däldir, şeýle-de olar hiç wagt nikada durmadyk we öz perzentsiz bolmalydyrlar. Şol bir wagtda, ogullyga alnan şahslaryň özleriniň göni imperatorlyk tagtyna eýe bolmaga hukugy bolmaz, ýöne olaryň geljekde dünýä injek erkek nesilleriniň bu tagta eýe bolmaga doly hukugy emele geler.
Maliýe we durmuş ugurlaryny öz içine alýan bu köşk reformalary gysga wagtyň içinde parlament tarapyndan hem tassyklanmalydyr. Hökümet bu ädimleriň Ýaponiýanyň iň gadymy döwletçilik däpleriniň durnuklylygyny we dowamatlylygyny saklamak üçin zerurdygyny öňe sürýär.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady
10 Sen. 16:31Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.
Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.
Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.
Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.