Oýun sanawy

Halkara jemgyýetçiligi güýçli ýer titremesinden ejir çeken Wenesuela kömek elini uzatdy

27 Iýun. 06:56

Çeşme

Guralan halkara ynsanperwer goldawynyň çäginde dünýäniň 16 döwletinden bolan müňe golaý hünärmen tebigy betbagtçylygyň netijelerini aradan aýyrmak üçin Wenesuela tarap ugrady. Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) ynsanperwer meselelerini utgaşdyrmak boýunça edarasynyň resmi wekili Ýens Lerkeniň beren maglumatlaryna görä, dünýäniň dürli künjeklerinden ýygnanan gözleg-halas ediş toparlary betbagtçylyk zolagynda işe başlamaga taýýarlanylýar. Bu uly göwrümli amalyýet heläkçilik çeken sebitlerde halas ediş çäreleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Häzirki wagta çenli Italiýadan, Kolumbiýadan, Meksikadan, Salwadordan, ABŞ-dan, Çiliden we Şweýsariýadan gelen ýöriteleşdirilen halas ediş toparlary eýýäm Wenesuelanyň çägine baryp, amaly işlere goşuldylar. Şeýle hem ýakyn günlerde Beýik Britaniýanyň, Germaniýanyň, Iordaniýanyň, Ispaniýanyň, Kataryň, Niderlandlaryň, Fransiýanyň, Çehiýanyň we Ekwadoryň hünärmenlerinden ybarat toparlaryň gelmegine garaşylýar. Mundan başga-da, BMG tebigy betbagtçylygyň ilkinji günlerinde zerur bolan çykdajylary maliýeleşdirmek maksady bilen, adatdan daşary ýagdaýlar gaznasyndan 15 million amerikan dollary möçberinde pul serişdesini böldi.

Ýer titremesinden iň köp zyýan çeken sebitiň La-Guaýra ştaty bolandygy mälim edildi, bu ýerde köp sanly binalar we infrastruktura desgalary doly ýa-da bölekleýin weýran boldy. Ýurduň wagtlaýyn Prezidenti Delsi Rodrigesiň metbugat arkaly beren resmi beýanatyna görä, tebigy apat sebäpli durmuşyny ýitiren raýatlaryň sany häzirki wagtda 589 adama ýetdi. Ýerli häkimiýetler we halkara toparlary weýrançylyklaryň aşagyndan adamlary gözlemek we halas etmek işlerini güýçlendirilen tertipde alyp barýarlar.

BMG-niň utgaşdyryjy merkezi tarapyndan heläkçilik çeken ilata birinji derejeli lukmançylyk kömegini, arassa agyz durnuklylygyny we wagtlaýyn ýaşaýyş ýerlerini üpjün etmek boýunça ýörite meýdançalar döredilýär. Daşary ýurtly hünärmenleriň esasy wezipesi elýeterliligi kyn bolan ýerlerde galan raýatlara kömek bermekden we sebitdäki ynsanperwerlik ýagdaýyny kadalaşdyrmakdan ybaratdyr. Halkara guramalaryň we döwletleriň berýän bu goldawy ýurtda durnuklylygy dikeltmekde möhüm ädimleriň biri hökmünde baha berilýär.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.