Dünýä boýunça çaga dogluş derejesi taryhda ilkinji gezek ilat sanyny durnukly saklamak üçin zerur bolan çäkden aşak peseldi. Pensilwaniýa hem-de Nort-Western uniwersitetleriniň alymlary 1950-nji ýyldan bäri 236 döwlet boýunça toplanan maglumatlary derňäp, ussatlyk bilen taýýarlan «Terra Incognita: The Economics of a Shrinking World» atly ylmy işinde bu barada habar berýärler. Barlaglara görä, bütin dünýäde ortalança görkeziji bir zenana 2,2 çaga derejesine çenli azaldy.

Hünärmenler hatda taryhy krizislerde we epidemiýalarda hem şeýle tizlikdäki peselişiň bolmandygyny nygtaýarlar. Ýagdaýyň aýratyn-da ösüp barýan hem-de orta girdejili ýurtlarda çaltlaşmagy alymlaryň ünsüni çekdi. Meselem, Tailandda bir zenana düşýän çaga sany 0,87-ä, Kolumbiýada 1,01-e, Eýranda 1,35-e, Braziliýada hem-de Meksikada bolsa 1,52 we 1,51 derejelere peseldi.

Ylmy çaklamalara görä, ilat sany ýene birnäçe onýyllygyň dowamynda haýallyk bilen köpelmegini dowam etdirip, 2056-njy ýylda 9 milliard adama ýeter. Şol iň ýokary sepgitden soň bolsa planetamyzyň ilat sany yzygiderli azalmaga başlar.