Oýun sanawy
Çadyň gündogarynda suw resurslary ugrundaky bäsleşik pajygaly ýagdaýa getirdi
28 Aprel. 16:38Çad Respublikasynyň Wadi-Fira sebitinde iki uly maşgalanyň arasynda dörän ýiti gapma-garşylyk köp sanly adamyň pida bolmagyna sebäp boldy. Ýerli häkimiýetleriň berýän maglumatyna görä, suwly guýynyň paýlaşylmagy bilen bagly dörän dawa ýaragly çaknyşyga öwrülip, azyndan 42 adamyň ömür tanapynyň kesilmegine getirdi. Bu waka sebitdäki tebigy baýlyklar ugrundaky bäsleşigiň nähili howply derejä ýetendigini görkezýär.
Sebitde ýer, mal-gara we suw çeşmeleri ugrundaky dawa-jenjeller dowamly häsiýete eýedir. "International Crisis Group" ýaly halkara seljeriş guramalarynyň hasabatlaryna görä, soňky birnäçe ýylyň içinde meňzeş çaknyşyklarda müňlerçe adam pida boldy we ýaralandy. Ýerli ilatyň durmuşy üçin zerur bolan çäklendirilen resurslaryň paýlanyşygyndaky näsazlyklar ýygy-ýygydan pajygaly wakalara itergi berýär.
Häzirki wagtda Çadyň gündogar welaýatlary goňşy Sudandaky uruşdan gaçyp gelýän bosgunlaryň uly akymyny hem kabul edýär. Ilat sanynyň çalt artmagy eýýäm bar bolan suw ýetmezçiligi meselesini has-da ýitileşdirip, jemgyýetiň içindäki durnuklylyga uly wehim salýar. Täze gelenleriň ýerleşdirilmegi we olaryň zerurlyklarynyň kanagatlandyrylmagy sebitleýin dartgynlylygyň artmagyna goşant goşýar.
Ýurduň hökümet ýolbaşçylary bolup geçen waka bilen baglylykda çykyş edip, ýagdaýyň häzirki wagtda gözegçilik astyna alnandygyny mälim etdiler. Şol bir wagtyň özünde, halkara synçylary sebitde parahatçylygy saklamak we resurslary adalatly paýlamak üçin has düýpli özgerişleriň zerurdygyny nygtaýarlar. Ýerli dolandyryş edaralary tarapyndan howpsuzlyk çärelerini güýçlendirmek we dawayy parahatçylykly ýol bilen çözmek boýunça işler dowam etdirilýär.
Şeýle hem okanyň
Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.
Blitz