Oýun sanawy

Fransiýanyň lideri Emmanuel Makron geljekde syýasy işini bes etjekdigini mälim etdi

25 Aprel. 16:32

Çeşme

Fransiýanyň häzirki Prezidenti Emmanuel Makron Kipr respublikasyna amala aşyran saparynyň çäklerinde okuwçylar bilen duşuşanda, özüniň geljekki meýilnamalary barada garaşylmadyk beýanat bilen çykyş etdi. Ol özüniň syýasata gelmezinden ozal başga ugurlarda işländigini ýatladyp, döwlet baştutany wezipesini tabşyranyndan soňra syýasy giňişlikden doly çekilmegi meýilleşdirýändigini belligini etdi. Bu habar Ýewropanyň iri metbugat serişdelerinde uly gyzyklanma döretdi.

Makron öz ýolunyň geňeşçilikden we ministrlikden başlandygyny, soňra bolsa ýurtda düýpli özgertmeleri amala aşyrmak üçin öz partiýasyny döredendigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, syýasat ol üçin diňe belli bir döwürdäki wezipe bolup, ömürlik kär däldir. Fransiýanyň abraýly neşirleri we teleradioýaýlymlary bu beýanaty Makronyň 2027-nji ýyldan soňra döwlet dolandyryşyndan doly gitjekdiginiň tassyknamasy hökmünde häsiýetlendirdiler.

Ýurduň Konstitusiýasyna laýyklykda, Fransiýada bir şahs yzly-yzyna diňe iki möhlet prezident wezipesini eýeläp bilýär. Şoňa görä-de, Emmanuel Makronyň indiki saýlawlara dalaş etmäge kanuny hukugy ýokdur. Gelejekki Prezident saýlawlarynyň birinji tapgyry 2027-nji ýylyň baharyna meýilleşdirilip, ol häzirki lideriň ygtyýarlyklarynyň tamamlanmagyna az wagt galanda geçiriler.

Häzirki wagtda syýasaty öwrenijiler Makronyň bu kararynyň ýurduň içindäki syýasy güýçleriň ýerleşişine nähili täsir etjekdigini seljerýärler. Onuň syýasatdan gitmegi Fransiýanyň täze syýasy ugrunyň kemala gelmegine we täze liderleriň öňe çykmagyna şert döredip biler. Şeýlelikde, 2027-nji ýylda Fransiýada diňe bir täze Prezident däl, eýsem täze syýasy eýýamyň başlanmagyna garaşylýar.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.