Oýun sanawy

Günorta Aziýada rekord derejeli yssy: Hindistan dünýäniň iň gyzgyn nokadyna öwrüldi

24 Aprel. 09:34

Çeşme

Meteorologiýa gulluklarynyň soňky hasabatlaryna görä, Hindistan häzirki wagtda dünýäniň iň yssy nokadyna öwrüldi. Halkara howa hili monitoringini alyp barýan edaralaryň maglumatlary dünýäniň iň ýokary gyzgynlyk derejeli şäherleriniň agramly böleginiň hut şu ýurtda ýerleşýändigini görkezýär. Hasabat döwründe dünýäniň iň yssy 20 nokadynyň 19-sy Hindistanyň çäginde hasaba alyndy.

Howanyň temperaturasy aýratyn ştatlarda, şol sanda Bihar, Günbatar Bengaliýa we Uttar-Pradeş ýaly sebitlerde 43 gradusdan ýokary galyp, rekord derejelere ýetdi. Bhagalpur, Talçer we Asansol ýaly şäherlerde termometrleriň görkezijileri eýýäm 44-45 derejä çenli gyzdy. Bu sanawda Hindistandan başga diňe goşny Nepal döwletiniň Lumbini obasy ýeke-täk nokat hökmünde bellenip geçilýär.

Hünärmenler bu adatdan daşary gyzgynlygyň sebäplerini birnäçe faktor bilen düşündirýärler. Birinjiden, şu ýylyň aprel aýynda ýagan ygalyň mukdarynyň örän az bolmagy topragyň çendenaşa gyzmagyna getirdi. Ikinjiden, bulutsyz açyk asman Günüň radiasiýasynyň göni we dowamly täsir etmegine şert döretdi, bu bolsa atmosferanyň gyzgynlygyny has-da ýokarlandyrdy.

Mundan başga-da, Gimalaý daglaryndaky gar örtüginiň azalmagy tebigy sowadyş ulgamyna oňaýsyz täsir edýär. Ak gar örtügi Günüň şöhlesini yzyna serpikdirmek wezipesini ýerine ýetirýän hem bolsa, häzirki ýagdaýda bu hadysanyň peselmegi sebitde ýylylyk tolkunlarynyň dowamlylygyny artdyrýar. Ýerli häkimiýetler ilatyň saglygyny goramak maksady bilen howpsuzlyk çärelerini güýçlendirýärler.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.