Wena uniwersitetiniň we Sýurih tehnologik institutynyň hünärmenleri Ýer şarynyň aýlanma tizlik görkezijileriniň üýtgeýändigini tassykladylar. Geçirilen barlaglar planetamyzyň öz okunyň daşyndan aýlanmagynyň haýallaýandygyny we netijede gije-gündiziň dowamlylygynyň yzygiderli uzalýandygyny görkezýär. Bu hadysa dünýä ylmy jemgyýetçiliginde giňden ara alnyp maslahatlaşylýar.

Häzirki wagtda gije-gündiziň dowamlylygy her ýüz ýylda 1,33 millisekunt derejesinde artýar. Alymlaryň bellemegine görä, soňky 3,6 million ýylyň dowamynda planetanyň aýlanma tizliginde şeýle tiz üýtgeşme syn edilmändi. Munuň özi tebigy prosesleriň häzirki döwürde has işjeňleşendigini aňladýar.

Bu üýtgeşmeleriň esasy sebäbi hökmünde dünýä ummanlarynyň derejesiniň ýokarlanmagy görkezilýär. Polýar buzluklarynyň we dagdaky buz gatlaklarynyň eremegi netijesinde planetanyň agramlygy ýer üsti we umman gatlaklary boýunça gaýtadan paýlanýar. Bu bolsa Ýeriň aýlanma dinamikasyna gös-göni täsir edýär.

Gözlegçiler taryhy maglumatlary dikeltmek üçin umman düýbündäki mikroorganizmleriň – foraminiferleriň galyndylaryny analiz etdiler. Matematiki modelleriň kömegi bilen soňky 2,6 million ýyldaky durnuksyzlyklar öwrenildi. Gije-gündiziň uzynlygynyň üýtgemegi adaty durmuş üçin duýulmasa-da, hemra nawigasiýasy we kosmos tehnologiýalary ýaly ýokary takyklygy talap edýän ulgamlar üçin möhüm ähmiýete eýedir.