Ýewropa sebitinde emele gelen aşa yssy howa şertleri Pariž şäheriniň baş simwoly bolan meşhur Eýfel diňiniň fiziki ölçeglerine täsir etdi we onuň umumy beýikligini 10 santimetr töweregi «ösdürdi». Fransuz metbugatynyň berýän maglumatyna görä, desganyň göwrümindäki bu möwsümleýin we tebigy üýtgeşmeler adamyň gözüne düýbünden bildirtmeýär. Şeýle hem inženerçilik seljermeleri bu ýagdaýyň taryhy konstruksiýanyň durnuklylygy üçin bütinleý howpsuzdygyny görkezýär.

Mälim bolşy ýaly, bu meşhur metal desgasy 1889-njy ýylda guralan Bütindünýä sergisi üçin ýörite gurlupdy we ilkibaşda onuň matematiki beýikligi dogry 300 metre barabardy. Häzirki wagtda bolsa diňiň iň ýokary nokady 330 metre ýetdi, munuň özi XX we XXI asyrlaryň dowamynda desganyň depesinde yzygiderli gurnalan radio we telewideniýe antennalarynyň hasabyna emele geldi. Emma bu ahyrky görkeziji hem hemişelik däl, sebäbi ýylyň pasyllaryna we howanyň gyzyş derejesine baglylykda diň öz ölçeglerini birnäçe santimetr üýtgedip durýar.

Konstruksiýanyň şeýle üýtgemeleriniň esasy sebäbi inženerleriň gurluşykda ulanan ýörite materialynyň fiziki häsiýetleri bilen birleşýär. Desgany guran hünärmenler artykmaç uglerod garyndylaryndan doly arassalanan aýratyn metaly — galaýy çaýylan demri ulandylar. Bu maddy garyndy diňiň bir wagtda hem gaty ýeňil, hem-de daşarky täsirlere we tupanlara garşy örän çydamly bolmagyny üpjün etdi.

Inžener, binagär we taryhçy bilermen Bertran Lemanyň ylmy taýdan düşündirişine görä, galaýy çaýylan demir gyzgynlygyň, ýagny ýokary temperaturanyň täsiri astynda molekulalar derejesinde giňelmäge ukyplydyr. Howanyň gyzgynlyk derejesi peselip başlanda bolsa, metal gysylýar we desga öňki ölçegine gaýdyp gelýär. Hünärmen -10 °C-dan +40 °C-a çenli bolan bellenilen amplituda üýtgemelerinde, diňiň her 10 gradus yssylyk üçin iki santimetr, jemi bolsa 10 santimetr töweregi beýgelip bilýändigini subut etdi.

Fiziki uzalmadan başga-da, Eýfel diňi gündizine Güne tarap öwrülip, gapdala tarap sähelçe gyşarmak häsiýetine hem eýedir, ýagny ol asmandaky Günüň traýektoriýasyny göni yzarlaýar. Munuň sebäbi, Gün şöhleleri aýlananda diňiň gündogar, günorta we günbatar taraplarynyň demirgazyk bölegine garanyňda has köp gyzmagy we şol ugurlaryň has güýçli giňelmegidir. Gijäniň dowamynda bolsa metal sowap, desga ýene-de öňki dik ýagdaýyna dolanýar.

Soňky günlerde hasaba alnan durnuksyz yssy howa bu taryhy desga üçin ýeke-täk tebigy synag bolmady. Ýekşenbe güni, ýagny 28-nji iýunda Pariž şäheriniň ýaşaýjylary we syýahatçylar güýçli ýagşyň dowamynda Eýfel diňiniň iň ýokary çür depesine ägirt uly ýyldyrymyň çakan taryhy pursadyny hem wideokameralaryň ýadyna düşürmegi başardylar.