Oýun sanawy
Halkara maliýe guramasy geljekki onýyllykda dünýä zähmet bazarynda emele geljek çynlakaý üýtgeşmeler barada duýdurýar
27 Iýun. 06:46Bütindünýä bankynyň hünärmenleri tarapyndan taýýarlanan we iş üpjünçiligi meselelerine bagyşlanan täze hasabatda ösüp barýan ýurtlaryň ýakyn wagtda taryhda görülmedik demografik synag bilen ýüzbe-ýüz boljakdygy bellenilýär. Resminamadaky maglumatlara görä, 2035-nji ýyla çenli dünýä boýunça 1,2 milliard töweregi ýaş nesil zähmet çekmäge ukyply ýaş derejesine ýeter. Bu görkeziji adamzat taryhyndaky iň ýokary tolkun bolup, ol dünýä ykdysadyýetiniň häzirki wagtda haýallamagy we täze iş orunlarynyň ýetersizligi sebäpli has-da çylşyrymlaşýar.
Halkara seljermejileriň çaklamalaryna laýyklykda, bu ägirt uly köpçüligiň diňe 400 milliondan gowragyny resmi taýdan durnukly iş bilen üpjün etmek başardar. Şol bir wagtyň özünde, takmynan 300 milliona golaý ýaşlaryň hiç hili zähmet pillesiz, hünär taýýarlyksyz we bilimsiz galmak ähtimallygy örän ýokarydyr. Bu bolsa öz gezeginde dünýä derejesinde garyplygyň artmagyna hem-de jemgyýetçilik durnuklylygynyň gowşamagyna getirip biljek esasy faktorlaryň biri hökmünde görkezilýär.
Hasabatda iň kyn sebit hökmünde Afrikanyň Sahara çölüniň günortasyndaky döwletler bellenilip, ol ýerdäki ýaşlaryň sanynyň 2000-nji ýyl bilen deňeşdirilende tas 2,5 esse köpelip, 330 milliondan aşjakdygy aýdylýar. Şeýle hem Günorta Aziýa, Ýakyn Gündogar we Demirgazyk Afrika sebitlerinde güýçli demografik basyş emele geler. Ýöne bankyň hünärmenleri häzirki nesliň öňkülerden has bilimli we taýýarlyklydygyny, eger döwletler tarapyndan olara zerur şertler döredilse, murnuň içerki islegi we ykdysadyýeti galkyndyrjak uly mümkinçilige öwrülip biljekdigini nygtaýarlar.
Ýurtlaryň hökümetlerine bu ugurda esasy üç sany çäre, ýagny infrastruktirany ösdürmek, telekeçilik gurşawyny kämilleşdirmek we hususy maýany işe girizmek maslahat berilýär. Täze durnukly iş orunlaryny döretmäge ukyply bolan esasy pudaklar hökmünde bolsa energetika, oba hojalygy, saglygy saklaýyş, gaýtadan işleýän senagat hem-de syýahatçylyk ugurlary görkezilýär. Häzirki döwürde döwletleriň öňünde duran iň baş maksat ýaşlary diňe bir iş bilen üpjün etmän, eýsem olaryň ukybyna we hünärine laýyk gelýän ýokary hilli şertleri hödürlemekden ybaratdyr.
Şeýle hem okanyň
Finlýandiýada «Google» kompaniýasynyň maglumat merkezini gurmak üçin tokaýyň çapylmagy eko-şertleri bozup, möjekleriň ilatly ýerlere gelmegine sebäp boldy
Bugün 06:16Finlýandiýanyň Otanmýaki obasynda we Muhoz şäheriniň golaýynda «Google» kompaniýasynyň täze maglumat merkezlerini gurmak maksady bilen tokaý meýdanlarynyň köp möçberde arassalanmagy ýabany haýwanlaryň tebigy ýaşaýyş gurşawyny bozdy. Finlýandiýanyň Tebigaty goramak birleşiginiň ekologiýa hünärmenleriniň maglumatlaryna görä, Otanmýakide 150 müňe golaý, Muhozda bolsa 250 müň töweregi agaç çapyl typ, 330 gektar tokaý meýdany düýpli arassalandy. Tebigy mekanyndan mahrum bolan möjekleriň ilatly ýerlere çozmagy we gurluşyk meýdançalaryndan akýan hapa suwlaryň local derýalara guýmalaşmagy ýerli ýaşaýjylaryň arasynda uly alada döretdi.
Bu giň göwrümli tokaý arassalamak işleri taslamanyň daşky gurşawa ýetirjek täsirine hökmany baha bermek işleri doly tamamlanmazdan öň bikanun amala aşyryldy. Ýurduň gözegçilik edarasynyň duýduryşyndan soň gurluşyk işleri wagtlaýyn togtadyldy, «Google-yň» Finlýandiýadaky ýolbaşçysy Antti Ýarwinen bolsa bolup geçen ýagdaý üçin resmi taýdan ötünç sorap, kanunçylyk talaplaryny berjaý etmäge taýýardyklaryny bildirdi. Kompaniýa ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak üçin 130 gektar meýdana täze agaç nahallaryny oturtmagy wada beren hem bolsa, ekologlar we 93 müňden gowrak gol çeken ýerli ýaşaýjylar muny ýeterlik däl diýip hasaplaýarlar.
Bellenilmeli z zat, bu iki gurluşyk meýdançasy «Google» kompaniýasynyň emeli aň infrastrukturasyny ösdürmäge gönükdirilen, umumy bahasy 13 milliard ýewro deň bolan mega-taslamasynyň bir bölegidir. Finlýandiýanyň hökümeti we Premýer-ministr Petteri Orpo bu iri maýa goýumlary goldan hem bolsalar, tokaýlaryň bikanun çapylmagyny berk condemned etdiler. Häzirki wagtda arzan energiýa we salkyn howa şertleri sebäpli Finlýandiýada maglumat merkezlerini gurmak boýunça 145 sany täze taslama seredilýär, emma bu waka tehnologiýa ägirtleriniň daşky gurşawa ýetirýän täsirine gözegçiligi güýçlendirmegiň zerurdygyny ýene bir gezek subut etdi.
Blitz